اثربخشی آموزش مهارت‌های مطالعه و یادگیری بر کاهش هیجانات منفی تحصیلی و خود ناتوان‌سازی تحصیلی دانش‌آموزان

نویسندگان

1 استاد گروه علوم تربیتی و روانشناسی دانشگاه سیستان و بلوچستان

2 دانشیار گروه علوم تربیتی و روانشناسی دانشگاه سیستان و بلوچستان

3 دانشجوی کارشناسی ارشد روانشناسی تربیتی، دانشگاه سیستان و بلوچستان

doi
10.22084/j.psychogy.2020.21127.2111
چکیده

هدف: پژوهش حاضر با هدف بررسی تأثیر آموزش مهارت‌های مطالعه و یادگیری در کاهش هیجانات منفی تحصیلی و خودناتوان‌سازی تحصیلی دانش‌آموزان انجام شد. روش: روش این پژوهش از نوع نیمه‌آزمایشی با طرح پیش‌آزمون - پس‌آزمون با گروه کنترل بود. جامعه آماری پژوهش حاضر شامل کلیه دانش‌آموزان دختر دوره اول متوسطه شهر زاهدان (به تعداد 9573 دانش‌آموز) در سال تحصیلی 99- 1398 بود که از بین آن‌ها به روش نمونه‌گیری خوشه‌ای چندمرحله‌ای تعداد 60 نفر دانش‌آموز دارای هیجانات منفی تحصیلی زیاد و خودناتوان‌سازی تحصیلی زیاد از طریق پرسشنامه‌های هیجان‌های تحصیلی پکران (2005) و خودناتوان‌سازی شوینگر و استینسمر پلاستر (2011) در مرحله پیش‌آزمون انتخاب و به‌صورت تصادفی به دو گروه 30 نفری (1 گروه آزمایش و 1 گروه کنترل) تقسیم شدند. پرسشنامه‌های مذکور را همه‌ی آزمودنی‌های دو گروه در مرحله پیش‌آزمون و پس‌آزمون تکمیل کردند. سپس گروه آزمایش به‌مدت 8 جلسه 90 دقیقه‌ای تحت آموزش مهارت‌های مطالعه و یادگیری قرار گرفت. درحالی‌که در طول این مدت گروه کنترل هیچ‌گونه آموزشی دریافت نکردند. داده‌ها با استفاده از آزمون آمار استنباطی آنالیز کوواریانس (آنکوا) تحلیل شدند. یافته‌ها: تفاوت بین میانگین گروه آزمایش به‌طور معناداری از تفاوت میانگین گروه کنترل بزرگ‌تر بوده است. براساس یافته‌های به‌دست آمده اندازه اثر آموزش مهارت­های مطالعه و یادگیری بر کاهش هیجانات منفی دانش آموزان 7/19 درصد و در سطح 01/0p < معنادار بوده است. همچنین اندازه اثر آموزش مهارت­های مطالعه و یادگیری بر کاهش خودناتوان­سازی تحصیلی دانش آموزان 20 درصد و در سطح 01/0p < معنادار بوده است. نتیجه‌گیری: برای کاهش هیجانات منفی تحصیلی و خود ناتوان‌سازی تحصیلی دانش‌آموزان استفاده از آموزش مهارت‌های مطالعه و یادگیری مفید و مؤثر است.