شناسایی شاخص‌های قدرت در خانواده‌ به روش تحقیق کیفی

نویسندگان

1 دانشیار پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی buik@ihcs.ac.ir

doi
چکیده

این مقاله حاصل تحقیقی میدانی است که به روش کیفی و به‌ منظور شناسایی شاخص‌‌های مناسب برای مطالعۀ قدرت در خانواده در شهر تهران انجام گرفته است. در این مقاله، ضمن بحث دربارۀ لزوم شناسایی شاخص‌ها، تبدیل آن‌ها به مفاهیم، و تبدیل مفاهیم به مقوله‌ها بر اهمیت استفاده از مشاهدات و مصاحبه‌های میدانی وسیع و نظام‌مند نیز تأکید شده است. همچنین عوامل مرتبط با شاخص‌های قدرت در خانواده، که از تنوع و فراوانی بسیاری برخوردارند، ازجمله رفتارهای کلامی یا غیر کلامی همسران گردآوری و طبقه‌بندی شده است. با طبقه‌‌بندی شاخص‌ها مقولات اصلی به‌دست آمده ‌و هر مقوله با مفاهیم زیرمجموعة خود به ‌قرار زیر مشخص شده است: 1. ارزش‌ها و نگرش‌ها (مفاهیم استقلال و آزادی)؛ 2. پذیرش (مفاهیم اعتماد، احترام، و قدرشناسی)؛ 3. رضایت‌مندی (مفاهیم راضی‌‌بودن و تحمل‌‌کردن)؛ 4. نیازمندی (مفاهیم نیاز در حال حاضر و نیاز در آینده)؛ 5. مالکیت و اختیارات (مفاهیم امکانات مالی و تصمیم‌گیری)؛ 6. ارتباطات (مفاهیم مذاکره و مشاوره‌‌جویی)؛ 7. همکاری (مفاهیم اشتراک مساعی و رابطه با بچه‌ها).