جاذبه و دافعۀ روستایی و تأثیر آن بر ماندگاری یا تمایل به مهاجرت در میان جوانان روستایی شهرستان‌های هشترود و اسکو

نویسندگان

1 عضو هیئت علمی مؤسسۀ‌ مطالعات و مدیریت جامع و تخصصی جمعیت کشور.

doi
10.22059/jrd.2018.65564
چکیده

مسئلۀ اصلی این تحقیق، شناسایی دلایل و عوامل مهاجرت‌‌های روستا- شهری در میان جوانان و نقش جاذبه‌ها و دافعه‌های روستایست. در این تحقیق با استفاده از روش پیمایش و نمونه‌گیری خوشه‌ای چندمرحله‌ای، جوانان 30-15 سالۀ ساکن در روستاهای شهرستان‌های هشترود و اسکو مورد مطالعه و 769 پرسشنامه در این دو شهرستان تکمیل شد. نتایج تحقیق نشان می‌دهد جوانان روستاهای مورد مطالعه، دلایل مختلفی برای تمایل به ترک روستاهای خود و مهاجرت به شهرها داشتند. جستجوی شغل مناسب، کمبود امکانات زیربنایی، رفاهی و بهداشتی و نداشتن درآمد کافی در روستا از مهمترین دلایل تمایل به ترک جوانان روستاهای مورد مطالعه بوده است. مهمترین جاذبه‌های زندگی شهری نیز دسترسی به امکانات زندگی و رفاهی بیشتر، دسترسی آسان به فرصت‌های اشتغال و رسیدن به آرزوها و دسترسی به امکانات آموزشی بوده است. در بررسی دافعه‌های روستایی نیز مشخص شد کمبود امکانات زیربنایی و رفاهی، بیکاری و نبود شغل مناسب و نداشتن امکانات آموزشی، فرهنگی و تفریحی به همراه نبود درآمد کافی و شرایط نامناسب اقتصادی از مهمترین دافعه‌های روستایی به حساب می‌آیند. تحلیل‌های رگرسیون چندمتغیری نشان دادند بیکاری (دافعۀ روستایی)، نبود درآمد (دافعۀ روستایی)، نبود امکانات آموزشی (دافعۀ روستایی)، کمبود امکانات رفاهی (دافعۀ روستایی)، آرامش و آسایش زندگی (جاذبۀ شهر)، وضعیت اشتغال (شاغل نبودن) و تحصیلات دانشگاهی تمایل به مهاجرت را افزایش و متغیرهای پاسخگویی به نیازها و رضایت از امکانات و تسهیلات روستا، تمایل به مهاجرت را کاهش می‌دهند.