تأثیرگذاری ابن‌نوح سیرافی بر حدیث شیعه

نویسندگان

1 استادیار گروه الهیات، دانشگاه رازی، کرمانشاه، ایران

doi
10.22052/hadith.2024.253619.1427
چکیده

زدودن غبار هزارسالۀ تاریخ حدیث شیعه از چهرۀ علمی ابن‌نوح سیرافی، موضوعی است که به روش توصیفی‌تحلیلی و فقط با مطالعۀ اطلاعات اندک رجال‌شناسان و اسناد و احادیث بازمانده از کتاب‌های وی میسر است. ابن‌نوح مؤثرترین استاد نجاشی در الرجال است. اگر بتوانیم شخصیت‌های تأثیرگذار قرن‌های نخستینی که منابع امامی نوشته شدند بشناسیم، از جریان‌های فکری و نحوۀ شکل‌گیری منابع کنونی مطلع می‌شویم. موضوع پنج کتاب ابن‌نوح به رجال و تراجم‌نگاری، فقه و امام زمانZ مرتبط است. اخبار و روایات سه کتاب ابن‌نوح در کتاب‌های الرجال نجاشی، الغیبة شیخ طوسی و برخی آثار ابن‌طاووس باقی ماندند. این داده‌ها نشان می‌دهد علم ابن‌نوح منحصر در رجال نیست، بلکه او ابتدا فقیه و سپس محدث و رجالی است. کتاب‌های فقهی وی، مانند استادش صدوق و دیگر فقهای سدۀ چهارم، مأثور و با ذکر روایات و سند کامل آن‌ها همراه بوده است. در کنار آن، ابن‌نوح نسخه‌شناس ماهری بوده که به بسیاری از اصل‌های کهن دسترسی داشته است.