"سیاست دوستی" در نگاه دولتِ سید محمد خاتمی (۱۳۸۴-۱۳۷۶) بر اساس نظریه‌ دریدا

نویسندگان

1 گروه علوم سیاسی، دانشکده حقوق و علوم سیاسی، دانشگاه علامه طباطبائی تهران، ایران.

2 استادگروه علوم سیاسی، دانشکده حقوق و علوم سیاسی، دانشگاه علامه طباطبائی تهران، ایران.(نویسنده مسئول)

doi
چکیده

"دوستی" از جمله مقولات برجسته‌ تاریخ اندیشه‌ سیاسی است. پژوهش‌های انجام شده، عمدتاً بررسی دیدگاه نظری اندیشمندان این حوزه در متون پیشین و معاصر بوده است. مطالعه‌ این مقوله در اندیشه‌ سیاسی انقلاب اسلامی ایران و دولت‌های برآمده از آن مغفول مانده است. یکی از ادعاهای محوری انقلاب اسلامی، ایجاد فضای دوستی، احترام به کرامت انسان و عدم تبعیض است که در قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران مورد تأکید قرار گرفته و دولت‌ها موظف به تحقق آن هستند. اما بررسی دیدگاه دولت‌های برآمده از انقلاب نشانگر ابهام در پرداختن به این ادعا بوده است. براین‌اساس هدف پژوهش پرداختن به این پرسش است که نگاه سید محمد خاتمی به‌عنوان رئیس دولت اصلاح‌طلبی در ایجاد فضای دوستی در جامعه‌ متکثر ایران چگونه بوده است؟ در پاسخ به پرسش پژوهش با بهره‌گیری از رهیافت تفسیری شلایرماخر، همچنین با بهره‌گیری از مطالعات اسنادی، نگاه خاتمی مورد ارزیابی قرار گرفته است. نتایج این پژوهش که بر مبنای شاخص‌های برابری انسانی، تفاوت پذیری، دیگرپذیری، مسئولیت در برابر دیگری، بخشودن و امید به آمدن دوستی در دستگاه نظری دریدا مورد ارزیابی قرار گرفته، نشان می‌دهد نگاه خاتمی به سیاست دوستی دریدا نزدیک بوده و از الگوی دوستی "شبه دریدایی" پیروی کرده است.