چرخش فکری روشنفکران ایرانی در میانه دو انقلاب

نویسندگان

1 استادیار گروه علوم سیاسی دانشگاه آزاد اسلامی واحد رشت

doi
چکیده

پس از انقلاب مشروطه و ناکامی در ایجاد دولت مرکزی قدرتمند، روشنفکران ایرانی از دهه 1290 شمسی به بعد با ارائه ایده‌های جدید و تاکید بر مدرنیسم مطلقه از ظهور رضاخان حمایت کردند. کمتر از چهار دهه بعد نسلی دیگر از روشنفکران طی دهه 40 و 50 شمسی با چرخشی فکری از غربگرایی به سنت‌گرایی در بسیج اجتماعی علیه حکومت پهلوی نقشی بی‌بدیل داشتند. هدف پژوهش حاضر واکاوی چرایی چرخش فکری روشنفکران ایرانی از غرب گرایی به سنت گرایی در میانه دو انقلاب است. بنابراین در پاسخ به چرایی چرخش فکری روشنفکران ایرانی، این فرضیه مورد بررسی قرار می‌گیرد که روشنفکران دهه 1290 شمسی در واکنش به ناکامی مشروطه و روشنفکران دهه 1340 شمسی در واکنش به مدرنیسم مطلقه غرب دو رویکرد متفاوت غربگرایی و سنت‌گرایی را انتخاب کردند. در این پژوهش با بهره‌گیری از ویژگی ذاتی روشنفکری و بیان خاستگاه آن‌ها در میانه دو انقلاب به اثبات فرضیه پرداخته شده است. پژوهش حاضر از لحاظ روش اجرا از نوع «تحقیقات توصیفی – تحلیلی» است و در جمع آوری اطلاعات و داده‌ها از طریق مطالعات کتابخانه‌ای استفاده کرده است.