اعتبارسنجی حدیث «لو وقعت قطرة فی بئر...»

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری گروه قرآن و حدیث دانشکده الهیات دانشگاه شیراز، شیراز، ایران، نویسنده مسئول

2 استادیار گروه قرآن و فقه دانشگاه شیراز، شیراز، ایران

doi
10.22052/hadith.2024.253849.1401
چکیده

اعتبارسنجی گزارش‌های روایی برای احراز صدور آن از معصومt، مبحثی مهم در پژوهش‌های حدیثی اسلامی محسوب می‌شود، زیرا اطمینان از صدور حدیث باعث استقرار اصول معرفتی، اخلاقی و فقهی صحیح خواهد شد. در این میان، روایاتی که ناسازگاری مضمونی با معارف دینی را به اذهان متبادر می‌سازد، به‌سبب اعتبارسنجی حائز اهمیت فراوانی هستند؛ ازجملۀ آن‌ها روایتی است منسوب به امام علیt که به افتادن قطرۀ شراب در چاه و دریا اشاره دارد و میان آن با ادلۀ فقهی، تاریخی و اعتقادی تعارض‌هایی به چشم می‌خورد. لذا پژوهش حاضر درصدد ارزیابی صدور روایت منسوب، برای احراز صدور و سازگاری آن با شرع مقدس بـوده کـه بـا روش کتابخانه‌ای همراه با توصیف و تحلیل گزاره‌ها به بررسی مطالب پرداخته است. نتیجۀ بررسی شواهد گوناگون در مبحث اعتبارسنجی، عدم احراز صدور است، زیرا ارزیابی آن حاکی از عدم هم‌خوانی متن آن با برخی معارف فقهی، اعتقادی و تاریخی دارد. همچنین وجود برخی شباهت‌های آن با فقه و عقاید اهل‌سنت از دیگر مواردی است که انگارۀ جعلی بودن آن را به ذهن می‌رساند.