فراتحلیل پیامدهای شناختی – تحصیلی دوزبانگی
نویسندگان
1 دانشگاه شهید مدنی آذربایجان
2 دانشگاه فنی-حرفهای
3 دانشگاه تربیت مدرس
4 دانشگاه تبریز
doi
چکیده
دوزبانگی موضوعی آشنا و فراگیر در جوامع امروزی بهویژه در کشور ایران است که برطبق نتایج پژوهشها از لحاظ تعلیم و تربیت آثار خاص خود را دارد. هدف این پژوهش تعیین اندازه اثر ترکیبی پیامدهای شناختی- تحصیلی دوزبانگی براساس پژوهشهای داخل کشور بهوسیله یک روند تحقیقی فراتحلیل است. جامعه آماری به تحقیقات در دسترس مرتبط با پیامدهای شناختی - تحصیلی دوزبانگی در داخل کشور مربوط میشود که پس از لحاظ ملاکهای ورود و خروج در نهایت نتایج کمّی 21 تحقیق تحلیل شدند. ترکیب اندازههای اثر اختلاف فراگیران دوزبانه نسبت به تکزبانه حاصل از این تحقیقات نشان دادند که بهصورت کلی دوزبانهها نسبت به تکزبانهها از لحاظ شناختی ضعیفتر هستند (27/0-=ES). این تفاوت در بیش از دو سوم اندازههای اثر تحقیقات اولیه مشاهده شد. با این وجود با تحلیلهای دقیقتر مشخص شد که تفاوتهای معنادار بین دو گروه در شاخصهای تحصیلی است (36/0-=ES) و در شاخصهای پایه شناختی همچون هوش بین دو گروه تفاوت معناداری وجود نداشت (10/0-=ES). همچنین تحلیلهای تکمیلی نشان دادند که از بین بازدههای مرتبط با پیشرفت تحصیلی بزرگترین اندازه اثر اختلاف بین دو گروه دوزبانه و تکزبانه در دروسی همچون نوشتن و خواندن است تا در دروسی مانند ریاضی و علوم. دیگر یافته این بخش از تحلیلها نشان داد که زبان دوزبانهها میتواند بر شاخصهای اندازه اثر تفاوت دوزبانهها از تکزبانهها تأثیر گذار باشد.