تحلیل انتقادی مبانی محدث نوری در اعتبارسنجی منابع حدیثی

نویسندگان

1 استادیار گروه آموزشی الهیات و معارف اسلامی، دانشگاه فرهنگیان، تهران، ایران،

2 استاد تمام گروه علوم قرآن و حدیث، دانشگاه تهران، تهران، ایران

doi
10.22052/hadith.2023.248575.1304
چکیده

محدث نوری در خاتمۀ کتاب مستدرک الوسائل به طرح مباحثی نظیر علل اعتبار برخی کتب حدیثی، بررسی مشیخۀ  الفقیه و  التهذیبین می‌پردازد که می‌توان از میان آن، به مبانی وی در اعتبارسنجی روایات پی ‌برد. با در نظر گرفتن مجموع مباحث مطروحه در این زمینه، مبانی ایشان در سه حوزۀ مبانی منبعی، سندی و متنی قابل تقسیم است. برای مثال، اعتقاد به اعتبار کتب حدیثی به دلایلی نظیر مقبولیت آن نزد علما، وجود روایات آن در اصول معتمد، منزلت بالای مؤلف، شهرت کتاب، معلوم‌الانتساب بودن کتاب، اطمینان از اصالت نسخه ازجمله مبانی منبعی وی به شمار می‌رود. این پژوهش به روش تحلیلی استنتاجی انجام شد. یافته‌های پژوهش نشان می‌دهد که برخی از موارد مورد استناد وی در کسب اعتبار کتب، مانند شهرت کتاب، توجه به تألیف کتاب در زمان استقامت مؤلف و... واجد اعتبار علمی بوده و درمقابل، برخی دیگر نظیر اعتماد به کتاب به صرف اعتبار مؤلف آن، اعتبار مطلق اصول حدیثی و... از اعتبار علمی کافی برخوردار نبوده و قابل دفاع نیست.