رویکردی سازه‌انگارانه به امنیت ملی جمهوری اسلامی ایران و نقش محور مقاومت

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری علوم سیاسی مسائل ایران، واحد شهرضا، ایران

2 استادیار، گروه علوم سیاسی، واحد شهرضا، دانشگاه آزاد اسلامی، شهرضا، ایران

3 استادیار گروه علوم سیاسی، واحد شهرضا، دانشگاه آزاد اسلامی، شهرضا، ایران، نویسنده مسئول

doi
چکیده

انقلاب اسلامی ایران با تکیه بر ارزش­ها و هنجارهای دینی و برجسته کردن اسلام سیاسی، هویت تازه­ای در منطقه خاورمیانه پدید آورد. این هویت از جهات مختلفی، امنیت ملی کشور را نیز تحت تأثیر خود قرار داده است. بدین معنا که امنیت ملی در ج. ا. ایران دارای ابعاد سیاسی، اقتصادی، فرهنگی و هویتی است که نه تنها در مرزهای داخلی، بلکه در مرزهای بیرونی و ایجاد هویت انقلابی و مبتنی بر مقاومت شکل گرفته است. به این دلیل که گروه‌های سیاسی دولتی و غیردولتی متعددی در منطقه خاورمیانه شکل گرفته است که تحت تأثیر آموزه­ها و شعارهای انقلاب اسلامی ایران بوده است و از منظر سازه انگاری، هویتی مشترک پدید مبتنی بر مقاومت پدید آمده است. هدف پژوهش حاضر، بررسی نقش محور مقاومت در هویت­بخشی به ابعاد امنیت ملی ج. ا. ایران است. این سؤال مطرح است که محور مقاومت از چه جهاتی بر امنیت ملی ج.ا. ایران اثر گذاشته است؟ در پاسخ می­توان گفت محور مقاومت در بُعد اقتصادی باعث تقویت نفوذ اقتصادی ایران در میان کشورهای منطقه خاورمیانه، در بُعد امنیتی باعث گسترش و تعمیق توان نظامی ایران و در بُعد سیاسی نیز باعث تداوم پیام انقلاب اسلامی در جهت مقابله با نظام­های استکباری می‌شود. سیاست محور مقاومت در تقابل با تروریسم تکفیری، سیاست‌های مداخله­جویانه ایالات متحده امریکا و رژیم صهیونیستی تفسیر می‌شود و همچنین قدرت منطقه­ای در عراق، سوریه، یمن، لبنان و حتی بحرین را به نفع گروه‌های شیعی تغییر داده است. محور مقاومت به­عنوان دنباله گفتمان انقلاب اسلامی، نقش قابل توجهی در توان منطقه­ای ج.ا. ایران و افزایش توان بازدارندگی آن جهت تحقق اصول و اهداف انقلاب از جمله مقابله با استکبار جهانی خواهد شد. در مقاله حاضر از روش توصیفی و تحلیلی و چارچوب نظری سازه­انگاری بهره برده گرفته است.