تحلیل محتوایی روایات ابواب نادر و نوادر الکافی و شناخت ملاکهای مرحوم کلینی ذیل بابهای پیشگفته
نویسندگان
1 دانشآموخته دکتری گروه علوم و قرآن و حدیث، دانشگاه فردوسی، مشهد، ایران
doi
10.22052/hadith.2023.248312.1259چکیده
یکی از سبکهای مهم نگارش احادیث در پنج قرن نخست هجری، «نوادرنویسی» بوده است. این پژوهش درصدد است ملاکهای مرحوم کلینی را برای قرار دادن روایات، ذیل ابواب نادر یا نوادر الکافی بداند؛ با این هدف که از نوع روایات ابواب نامبرده رفع ابهام، و به مراد کلینی از عنوان «باب نادر یا نوادر» نزدیک شود. ازاینرو، این پژوهش با استفاده از روش کتابخانهای و اسنادی و رویکردی توصیفیتحلیلی، به تحلیل محتوایی روایات ابواب نادر و نوادر و مقایسۀ آنها با دیگر روایات کتب اصول، فروع و روضه پرداخته و به این دستاورد رسیده است که کلینی به اشتراک لفظی عنوان «نوادر» در عصر خود واقف بوده و با قرار دادن ترکیبی از «انواع» روایات ذیل ابواب پیشگفته ازجمله احادیث مستدرک، متفرق و پراکنده، مرسلات، شواذ، احکام استثنا شده و نیز روایاتی از نوع طرائف و غرائب که عمدتاً قواعد مختلف فقهی همچون قاعده قرعه و قضیةٌ فی الواقعه در آن دخیل بودهاند و مخالف نص قرآن یا سنت معصومینk یا در تعارض با نظر اجماع بودهاند و میان فقها غالباً نه لزوماً به عدم شهرت عملیه شناخته میشدند، در باب نادر یا نوادر جای داده است.
