بازپژوهی ضرب زنان در آیۀ 34 سورۀ نساء

نویسندگان

1 دانش آموخته دکتری علوم قرآن و حدیث دانشگاه علامه طباطبایی.

2 دانشیار گروه علوم قرآن و حدیث دانشگاه تهران

doi
10.22059/jjfil.2020.311500.669026
چکیده

مشهورترین دیدگاه، پیرامون «ضرب» مطرح شده در آیۀ: 34/ نساء، کتک‌زدن زنان و با قدری تخفیف، زدن ایشان با چوب مسواک است؛ اما باتوجه به: «بسیاری از عمومات فقهی و اخلاقی»، «توصیه­های قرآن نسبت به رفتار معروف با همسران» و لحاظ: «موارد استعمال ماده ضرب در دیگر آیات قرآن، سنت پیامبر و کاربرد آن در زبان عرب (به ویژه بدون حرف اضافه)»، کتک‌زدن همسران را نباید از مصادیق ضرب در جمله: «اضربوهن» دانست؛ زیرا با دقت در منابع روایی و لغت­نامه­ها، احتمال دیگری نیز در مفهوم آیه قابل ارایه ­است و آن، این­که مراد از ضرب زنان، واکنش عملی (چه بسا ملایم) به منظور ابراز نگرانی شوهر نسبت به آیندۀ زندگی مشترک، برای بازگرداندن آرامش میان ایشان است. این واکنش می­تواند مصادیق احتمالی، چون: تغییر در رفتار به ویژه سخت­گیری در نفقه (آن­سان که در روایات تصریح شده است) داشته باشد که با در نظر گرفتن شرایط از سوی شوهر قابل اعمال است. هم­چنین توجه به مفهوم «سواک» به‌کار رفته در منابع حدیثی، می‌تواند مؤیدی دیگر برای واکنش عملی (ملایم) محسوب شود.  

کلیدواژه‌ها