بررسی مسئولیت شورای امنیت در قبال شناسایی متجاوز جنگی؛ مطالعه موردی جنگ عراق علیه ایران

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری حقوق بین‌الملل، واحد قشم، دانشگاه آزاد اسلامی، قشم، ایران

2 استادیار، گروه حقوق و علوم سیاسی، واحد قشم، دانشگاه ازاد اسلامی، قشم، ایران.

3 دانشیار گروه روابط بین‌الملل، دانشکده حقوق و علوم سیاسی، دانشگاه تهران، نویسنده مسئول

4 استاد گروه حقوق، واحد قشم، دانشگاه آزاد اسلامی، قشم، ایران

doi
چکیده

شورای امنیت سازمان ملل متحد به عنوان نهادی که مسئول حفظ و تأمین صلح و امنیت بین­المللی است، نقش مؤثری در بحران جنگ عراق علیه ایران داشته است. پژوهش حاضر به بررسی مسئولیت شورای امنیت در قبال شناسایی متجاوز جنگی پرداخته است. سؤال نوشتار این است: بر مبنای عملیات حفظ صلح، شورای امنیت چه وظایفی در قبال جنگ عراق علیه ایران داشته است؟ فرضیه این است: معرفی و شناسایی تهدید از سوی متجاوز، برقراری آتش­بس، تعیین خسارت و سپردن متجاوز به نهادهای بین­المللی برای برقراری عدالت، به عنوان عناصر عملیات حفظ صلح از سوی شورای امنیت هستند که هرگز به طور دقیق علیه عراق اعمال نشده است. نتایج تحقیق حاکی از آن است که بر عهده گرفتن شناسایی متجاوز جنگی و همچنین تأمین صلح و امنیت بین­المللی، علاوه بر اینکه برای دولت­ها مسئولیت­زاست، برای سازمان­های بین­المللی نظیر شورای امنیت نیز مسئولیت ایجاد می­کند. از این جهت، علاوه بر کشور عراق که آغازگر جنگ علیه ایران بوده است، شورای امنیت ، چه در زمان جنگ و چه امروزه که بحث دریافت غرامت برای ایران مطرح است، مسئول است. ضمن اینکه کشورهای بی­طرفی که اصل بی­طرفی را در زمان جنگ رعایت نکردند، شامل مشارکت کنندگان در جنگ می­باشند و از این­رو ملزم به پرداخت غرامت هستند. پژوهش حاضر از روش توصیفی و تحلیلی و چارچوب نظری عملیات حفظ صلح بهره برده است.