فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

هدف: عملکرد تحصیلی یک عنصر چندبعدی است و به‌گونه‌ای ظریف به جنبه­های شناختی و هیجانی مربوط است. هدف پژوهش حاضر تعیین رابطه بین کنترل هدفمند، انعطاف‌پذیری شناختی و پردازش هیجانی بر عملکرد تحصیلی دانش‌آموزان دوره متوسطه شهر تبریز بوده است. روش: پژوهش توصیفی از نوع همبستگی بود. جامعه آماری پژوهش را کلیة دانش‌آموزان پسر دوره دوم متوسطه شهر تبریز در سال تحصیلی 98-1397 تشکیل می‌دادند. برای انتخاب نمونه از میان جامعه آماری، با استفاده از روش نمونه‌گیری تصادفی خوشه‌ای، نمونه‌ای به حجم 353 نفر انتخاب شدند. به‌منظور جمع‌آوری داده‌ها از پرسشنامه‌های کنترل هدفمند لونیگان و همکاران (2004)، انعطاف‌پذیری شناختی دنیس و وندروال (2010)، پردازش هیجانی باکر و همکاران (2007) و عملکرد تحصیلی درتاج (1383) استفاده شد. تجزیه‌وتحلیل داده‌ها با روش آماری ضریب همبستگی پیرسون و تحلیل رگرسیون چندگانه انجام گرفت. یافته‌ها: یافته‌های پژوهش نشان داد که عملکرد تحصیلی با کنترل هدفمند و انعطاف­پذیری شناختی رابطه مثبت و معنادار و با پردازش هیجانی رابطه منفی و معناداری دارد. همچنین بین مؤلفه‌های کنترل هدفمند حواسپرستی و پشتکار/ تکانش‌وری و مؤلفه‌های انعطاف­پذیری شناختی ادراک گزینه‌های مختلف، ادراک کنترل‌پذیری و ادراک توجیه رفتار رابطه مثبت و معنادار و با مؤلفه‌های پردازش هیجانی مزاحمت، سرکوبی، عدم‌کنترل تکانه، تجزیه و ناموزونی رابطه منفی و معناداری دارد. همچنین متغیرهای کنترل هدفمند، انعطاف‌پذیری شناختی و پردازش هیجانی قادرند تغییرات عملکرد تحصیلی دانش‌آموزان را پیش‌بینی کنند. نتیجه‌گیری: بنابراین کنترل هدفمند و انعطاف‌پذیری شناختی به‌عنوان عوامل شناختی و پردازش هیجانی به‌عنوان عامل عاطفی در عملکرد تحصیلی دانش‌آموزان محسوب می‌شوند.