فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

قصاص در برابر جنایت عمدی حق مجنی علیه و یا اولیاء دم می‌باشد، اما ممکن است قبل از استیفای آن حق، جانی توسط دیگری کشته شود. در این فرض احقاق حق اولیاء دم چگونه خواهد بود؟ آیا در صورت عمدی بودن قتل، قصاص قاتل یا اخذ دیه و یا حتی عفو در اختیار اولیاء مقتول اول خواهد بود؟ این پژوهش که به روش توصیفی ـ تحلیلی انجام‌گرفته نشان می‌دهد که اولاً: در خصوص این فرض قانون ساکت بوده و در کتب فقهی نیز به‌صراحت به آن پرداخته نشده‌است؛ لذا نیازمند تحلیل و بررسی است. ثانیاً: با عنایت بر این‌که تقدم بر استحقاق حق، مقدم بر تقدم استیلاء حق محسوب می‌شود، لذا شرعاً اعمال حق توسط اولیاء مقتول اول رجحان بیشتری دارد. بنابراین با توجه به تقدم استحقاق حق، به نظر می‌رسد قصاص یا عفو و نیز تبدیل‌شدن قصاص به دیه در حیطه اختیارات اولیاء دم اول باشد.