مدل‌سازی بازی توزیع و تولید در مسئله مسیریابی تولید سبز به کمک برنامه‌ریزی آرمانی فازی دوسطحی

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری گروه مهندسی صنایع، دانشکده مهندسی، دانشگاه بوعلی سینا، همدان، ایران

2 دانشیار گروه مهندسی صنایع، دانشکده مهندسی، دانشگاه بوعلی سینا، همدان، ایران

3 استاد دانشکده مهندسی صنایع، پردیس دانشکده های فنی، دانشگاه تهران

doi
10.22119/jte.2021.279476.2521
چکیده

مقاله حاضر تلاش دارد تا مدل ریاضی مسئله مسیریابی تولید را با اعمال سیاست‌های حفاظت از محیط‌زیست ارائه نماید. شرکت‌ موردبررسی از دو بخش مستقل تولید و توزیع تشکیل شده است. این زیرمجموعه‌ها به‌صورت غیرمتمرکز اداره می‌شوند و ارتباط دوطرفه میان آن‌ها یک بازی استکلبرگ را شکل می‌دهد. زیرمجموعه اول (شرکت توزیع) تصمیم‌گیرندة سطح اول است و برای وسایل نقلیه تعیین مسیر نموده و میزان انتقال محصول به هر یک از مشتریان را مشخص می‌کند. شرکت پخش دو هدف را پیگیری می‌نماید که عبارت‌اند از کمینه‌سازی هزینه‌‌های توزیع و نگهداری و کمینه‌سازی میزان آلایندگی وسایل نقلیه. ازآنجاکه محدودیت ظرفیت تولید، مانع از تأمین تمامی خواسته‌های بخش توزیع توسط تولید‌کننده می‌شود؛ شرکت توزیع می‌تواند محصول را از شرکت تولیدی زیرمجموعه تهیه کرده و یا با پرداخت هزینة بیشتری از سایر تولیدکنندگان، کالای جایگزین را تأمین نماید، که در این صورت از تولیدکننده غرامت دریافت می‌کند. در سطح پایین‌تر، زیرمجموعه دوم (تولیدکننده) با هدف کمینه‌سازی هزینه‌‌های تولید و نگهداری، به زمان‌بندی تولید می‌پردازد. درنهایت الگوریتم حل مسئله دوسطحی چندهدفه، بر مبنای رویکرد برنامه‌ریزی آرمانی فازی دوسطحی تشریح و بسط داده می‌شود. تحلیل‌ نتایج عددی حاکی از آن است که مطلوبیت تصمیمات نهایی از دید توزیع‌کننده و تولیدکننده به میزان هزینه کالای جایگزین و غرامت حساس است. الگوریتم پیشنهادی برای بهبود میزان توافق بین تصمیم‌گیرندگان سطح اول و دوم تلورانس‌هایی را در نظر می‌گیرد که با تنظیم مناسب آن‌ها نیز می‌توان به برنامه‌های اجرایی‌تر رسید. همچنین نتایج عددی حاصل بیان می‌دارند که جواب‌های روش برنامه‌ریزی آرمانی فازی دوسطحی برابر یا بسیار نزدیک به جواب ضدایده‌آل هستند.