توانمندیهای ورزش روستایی، توسعۀ محلی و مشارکت اجتماعی (مورد مطالعه: کشتی گیلهمردی)
نویسندگان
1 دانشیار جامعهشناسی، دانشگاه گیلان
2 کارشناس ارشد توسعه اجتماعی روستایی، دانشگاه تهران
doi
10.22059/jrd.2015.58434چکیده
ورزشهای روستایی یکی از مهمترین و در عینحال مهجورترین موضوعات مطالعات توسعۀ روستایی و جامعهشناسی ورزش در ایران است. هدف این مطالعه، شناسایی ظرفیتهای ورزش کشتی گیلهمردی -به عنوان یکی از مهمترین ورزشهای روستایی ایران- در توسعۀ محلی و مشارکت اجتماعی است. روستاهای اشکیک و تازهآباد خاچکین از توابع استان گیلان به عنوان محدودۀ تحقیق انتخاب شدند. در این مطالعه با رهیافت کیفی، تلاش شد ضمن پاسخگویی به سؤالات اصلی تحقیق، نظریهای در مورد جایگاه این ورزش در جامعۀ مورد مطالعه مطرح شود. برای جمعآوری دادههای پژوهش از مصاحبه و بحث گروهی استفاده شده است، علاوه بر آن، یک دوره مسابقات کشتی گیلهمردی در روستای تازهآباد خاچکین مشاهده شد. یافتههای مطالعه نشان میدهد که تغییرات زیادی در کارکردها و رویههای اجتماعی و فرهنگی ورزش کشتی گیلهمردی اتفاق افتاده است. این ورزش از پدیدهای «سنتی»، «محلی» و «وابسته به اقتصاد معیشتی» به پدیدهای «حاشیهای، بیگانه و شبهرسمی» در جامعۀ روستایی مورد مطالعه، تبدیل شده است. از عمدهترین عوامل گسترش این روند میتوان به «شبهمدرنیسم روستایی»، «تغییر سبک اوقات فراغت روستاییان»، «کاهش نقش کشاورزان در اجرای کشتی»، «ساماندهی کشتی گیلهمردی به وسیلۀ نهادهای غیر روستایی» و «ممانعت خانوادهها از ورود نوجوانان به عرصۀ کشتی» اشاره کرد. نتایج تحقیق نشان میدهد گسترش پدیدۀ فوق، به «کاهش رسوم و کارکردهای حاشیهای کشتی گیلهمردی»، «گسست روستاییان از هویتهای بومی و محلی خود»، «تقویت توریسم و صنایع خرد روستایی»، «کاهش تعداد مسابقات»، «تخریب محیط زیست» و «کاهش مشارکت فعال روستاییان» منجر میشود.
