بررسی میزان اعتبار مفهوم موافق در تفسیر قوانین کیفری
نویسندگان
1 مربی گروه فقه و حقوق پژوهشگاه حوزه و دانشگاه؛
2 استادیار گروه حقوق، واحد نراق، دانشگاه آزاد اسلامی، نراق، ایران
doi
10.22059/jjfil.2020.287437.668768چکیده
فقیهان امامیه، بهرغم باطل دانستن قیاس، در مورد اعتبار مفهوم موافق و قیاس اولویت، تردید نکردهاند. حقوقدانان نیز، در قلمرو قوانین مدنی تسری حکم به موضوع غیرمذکور را بدلیل اولویت پذیرفتهاند. اما در ساحت تفسیر قوانین کیفری، پرسش اساسی این استکه با عنایت به اصل تفسیر مضیق و به نفع متهم و اصل قانونیبودن جرم و مجازات، مفهوم موافق تا چه میزان اعتبار دارد؟ به نظر میرسد هرجا مفهوم موافق به نظر عرف، جزء مدلول کنایی کلام باشد و انتساب آن به قانونگذار، نیازمند به "تأمل در علت حکم" و "اولویت موضوع مسکوت در علت حکم" نباشد میتوان مفهوم موافق را در قوانین کیفری پذیرفت. اما در مواردی که قاضی از راه کشف فلسفه مجازات و مصلحت مورد نظر مقنن، بخواهد حکم مذکور را با عنایت به اولویتی که خود درک کرده، به موارد مسکوت تسری دهد این امر با اصول مذکور، سازگاری نداشته و مفهوم موافق اعتباری ندارد.