فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

اخباریان از جریان‌های فکری برآمده در مکتب تشیع امامیه‌اند که با دو شاخصۀ حدیث بسندگی و دوری‌گزینی از عقل در قرن یازدهم ظهور یافتند. دو محدث و فقیه وارسته، صاحب فوائد المدنیة و صاحب حدائق الناضرة که هریک به دو طیف از اخباریان منتسب‌اند، به‌رغم داشتن یک خط کلی، دارای رویکردها و کارکرد‌های متفاوتی نسبت به حیثیت صدوری روایات و اعتبار حجیت اخبارند. این مقاله به روش تحلیلی‌توصیفی درصدد است تا از رهگذر استخراج آراء و باورهای بنیادین این دو عالِم و تطبیق این آراء با یکدیگر، به مبانی‌ای که آنان بدان تصریح داشته، دست یابد و موارد اشتراک و اختلاف ناشی از مبنای هر دو را نسبت به اعتبار روایات مورد ارزیابی قرار دهد. نتایج نشان می‌دهد که هر دو به‌اجمال بر مبانی مشترکی همچون صحیح شمردن احادیث کتب روایی، ناکارآمدی تنویع حدیث، عدم اعتبار عقل در تفسیر نصوص، حجیت خبر واحد در احکام و عقاید تکیه نموده‌اند. ازجمله موارد اختلاف ناشی از مبنای آنان نسبت به اعتبار روایات که قابل ذکر است، حجیت نداشتن ظواهر قرآن و روایات نبوی از غیر طریق اهل‌بیتk توسط استرآبادی است که محدث بحرانی در این باب با وی همراه نیست.