بررسی نقش قوه قضائیه در حفظ حقوق شهروندی در جمهوری اسلامی ایران در چارچوب رویکرد حکمرانی خوب

نویسندگان

1 استاد یار گروه علوم سیاسی، واحد قم، دانشگاه آزاد اسلامی ، قم، ایران

2 دانشجوی دکتری،گروه حقوق عمومی، واحد قم، دانشگاه آزاد اسلامی، قم ، ایران

3 استادیار گروه حقوق عمومی، واحد قم، دانشگاه آزاد اسلامی، قم ، ایران (نویسنده مسئول)

doi
چکیده

مقالۀ پیش‌رو، با عنایت به رهیافت حکمرانی خوب، درباب نقش قوۀ قضاییه در حفظ و تامین حقوق شهروندی نگاشته شده است. پرسش اصلی مقاله این است که آیا عملکرد قوۀ قضاییه بر شاخص تامین حقوق شهروندی به عنوان یکی از اصلی‌ترین مولفه‌های توسعۀ پایدار و حکمرانی خوب تاثیرگذار است و اگر بله، چگونه؟ فرضیۀ تحقیق این است که رابطۀ مستقیم و معناداری میان عملکرد قوه و حقوق شهروندی از یک سو، و از سویی دیگر، در حصول به ‌شاخص‌های حکمرانی خوب وجود دارد. یافته‌های پژوهش نشان می‌دهد که با توجه به ساختار سیاسی جمهوری اسلامی ایران، آن گونه که در قانون اساسی و اسناد بالادستی ترسیم شده است، قوۀ قضاییه اصلی‌ترین بازیگر این حوزه است که باید اهتمامی ویژه به این مهم داشته باشد. امّا با توجه به تحولات جهان معاصر این مهم حاصل نخواهد شد جز با مشارکت شهروندان و تعامل با دولت و استفاده از ظرفیتهای فناوری نوین که همگی از ‌شاخص‌های حکمرانی خوب است. در همین راستا با افزایش ظرفیتِ حقوقی جامعه و ارتقای شاخص حاکمیت قانون، قوۀ قضاییه می‌تواند بسترساز توانمندسازی شهروندان و تقویت نهادهای مدنی باشد که خود به خود منجر به تامین و تضمین حقوق شهروندی و در نهایت ارتقای ‌شاخص‌های حکمرانی خوب ‌می‌شود. پژوهش حاضر از لحاظ هدف کاربردی، و از لحاظ روش دارای ماهیتی توصیفی - تحلیلی است. گردآوری داده‌ها به کمک مطالعات اسنادی– کتابخانه‌ای انجام شده است.