فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

یکی از مفاهیم در دایرۀ جرح و تعدیل رجال حدیث، مفهوم ضعف است. دانشمندان رجال شیعه برخی از راویان را ضعیف توصیف کرده‌اند؛ اما با وجود ضعف راوی، در کتب حدیثی ما روایات بسیاری از آن‌ها نقل شده است. این مسئله نشان می‌دهد مفهوم ضعف نمی‌تواند به‌معنای رد مطلق روایات راوی توصیف شده به ضعف باشد. اگر ضعف به‌معنای رد مطلق روایات راوی ضعیف بود، هرگز شاهد ورود حجم فراوانی از روایات راویان ضعیف به کتب روایی نبودیم. برای نمونه با وجودی که دانشمندان علم رجال ابوسمینه و محمد بن سنان را ضعیف می‌دانند، در کتب روایی ما صدها روایت از این دو داریم و همین مسئله نیاز به یک دوباره‌اندیشی در حوزۀ مفهوم ضعف را ضروری می‌سازد. بنابراین پژوهش حاضر به هدف دستیابی به مفهوم ضعف در نزد رجال‌پژوهان شیعه که ارتباط مستقیم با چرایی ورود روایات راویان ضعیف در منابع حدیثی دارد، به روش توصیفی‌تحلیلی به تبیین مفهوم ضعف در نزد رجالیان به‌ویژه رجال‌پژوهان متقدم می‌پردازد. نتیجۀ حاصل از این پژوهش اثبات می‌کند با توجه به گونه‌های نقش راوی و پدیدۀ استثنا، توصیف راوی به ضعف به‌معنای عدم اعتبار کل روایات وی نیست.