مهاجرت، اجتماعات گسترده و بهزیستی روستایی در شهرستان شبستر

نویسندگان

1 دکتری جامعه شناسی توسعه و عضو هیأت علمی مؤسسه مطالعات و مدیریت جامع و تخصصی جمعیت کشور

2 استاد جامعه شناسی، دانشکده علوم اجتماعی، دانشگاه تهران.

3 دانشیار جامعه شناسی، عضو هیات علمی گروه مطالعات توسعه دانشکده علوم اجتماعی دانشگاه تهران.

doi
10.22059/jrd.2013.50583
چکیده

پژوهش حاضر به دنبال این است که چه عواملی بهزیستی روستایی در شهرستان شبستر را به پیش برده است و اینکه مهاجران از چه طریق، راهبرد و روش‌هایی در توسعه و بهزیستی روستایی شهرستان شبستر دخیل شده‌اند؟. داده‌های مربوط به تحقیق حاضر با توجه به ویژگی‌های تاریخی، فرهنگی و اجتماعی جامعه مورد مطالعه و بمنظور دستیابی به اهداف و سوالات این پژوهش، به شیوه کیفی و با اتخاذ رویکرد نظریه بنیانی و با استفاده از فنون مصاحبه‌ و بحث گروهی، مشاهده، تاریخ شفاهی و اسناد و مدارک جمع‌آوری شده است. یافته‌های این تحقیق نشان می‌دهد که عوامل موثر بر تغییرات بهزیستی در جامعه مورد مطالعه در پنج حوزه «نهادهای توسعه‌ای و حمایتی»، «کارآفرینان مهاجر و محلی»، «اتحاد/ همبستگی اجتماعی»، «تغییرات فرهنگی و ارزشی» و «محلی‌گرایی/ تعلق زادگاهی» قرار دارند که همه اینها رویهمرفته، به پدیده اصلی و عمده‌ترین یافته نظری تحقیق حاضر یعنی «تئوری توسعه مبتنی برای اجتماعات محلی گسترده» رهنمون شده‌اند. این نوع از توسعه هم دارای "کنشگران توسعه‌ای"، هم "نهادهای توسعه‌ای" و هم "روحیات، توانمندی‌ها و روابط توسعه‌ای" است. کنشگران توسعه‌ای آن مردم اجتماعات گسترده، مدیران مشارکت‌جوی محلی و کارآفرینان مهاجر و محلی هستند؛ نهادهای‌ توسعه‌ای آن "انجمن‌های زادگاهی" و سایر نهادهای حمایتی و خیرخواهانه در میان مردم هستند؛ و روحیات، توانمندی‌ها و روابط توسعه‌ای آن نیز اتحاد و تعلق زادگاهی هستند. نظریه "توسعه مبتنی بر اجتماع گسترده"، تغییرات (بهبود/ ارتقاء) بهزیستی روستایی را با پیامدهایی چون؛ "حمایت"، "وجوه ارسالی"، "سرمایه‌گذاری در زادگاه"، "علاقه به بهبود وضعیت روستا"، "انتقال نوآوری، ایده و سرمایه"، "پیشرفت عمرانی روستا"، "تشویق و ترغیب مشارکت فعالانه عمومی"، "سکونت خانه دومی در روستا"، "اقدامات توسعه‌ای"، "اهمیت علم و فرهنگ"، "بهبود شرایط زندگی"، "دلسوزی برای منطقه" و مواردی از این قبیل، باعث شده‌ است.