شهری شدن روستاها و قضایی شدن مناقشات: مطالعه ای در تجربه مناقشه و حل مناقشه در فضای روستایی_شهری

نویسندگان

1 عضو هیئت علمی گروه جامعه شناسی دانشگاه کردستان

2 کارشناس ارشد علوم اجتماعی دانشگاه علامه طباطبایی.

3 عضو هیئت علمی گروه جامعه شناسی دانشگاه کردستان.

doi
10.22059/jrd.2013.50585
چکیده

فرآیندهای جهانی شدن بر دگرگونی‌های عمومی در روابط فضایی- زمانی دلالت می‌کند. در عین حال همزمان باعث قلمروزدایی از بسیاری از پدیده‌ها، افراد و ایده‌ها شده است. یکی از ایده ها و قلمروی که از آن قلمرو زدایی شده است، روستاها هستند. در این فضای مفهومی به دشواری می‌توان از دوگانگی شهر- روستا در علوم اجتماعی دفاع کرد.  مناقشه و شیوه‌های حل آن در جهان روستایی یکی از پدیده‌هایی است که از آن قلمروزدایی شده است. هدف این مقاله بررسی مناقشات و شیوه‌های حل آن در زمینه روستایی و شهری است. ایده نظری ما اینست که بررسی مناقشه‌های روستایی بیانگر از دست رفتن بر ساخت «روستاییت» در جهان معاصر است. برای بررسی تجربه روستاییان و شهریان، روش‌شناسی زمینه‌ای را به کار گرفته‌ایم. حوزه پ‍ژوهشی این مقاله تهران و روستاهای اطراف آن و مهاجران روستایی در شهر تهران است. نتیجه آن که روستاییان بسیاری از خصیصه های فرهنگ روستایی و اجتماعی خود را کنار گذاشته اند. قضایی شدن مناقشات و فقدان میانجی‌های اجتماعی سنتی در مناقشات روستایی ما را به بازاندیشی در مفهوم‌سازی روستا- شهر دعوت می‌کند. قضایی شدن مناقشات و مسائل در روستا در کنار رها کردن شیوه‌های حل مناقشه سنتی و جایگزین (ADR) که جدیداً در بسیاری از کشورها به دنبال ناکارآمدی شیوه‌های قضایی برجسته شده است، ازنشانه‌های بازاندیشی در دوگانگی شهر- روستا است.