فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

تهیه و تدوین راهبرد‌های کنترل آلودگی هوا یک فرایند نسبتاً پیچیده است که جوانب گوناگونی دارد؛ در شبکه­ های حمل‌ونقل شهری نیز برنامه‌های توسعه‌ای وجود دارد، لیکن مدل­ های مورد استفاده عمدتاً قادر به بررسی اثرات متقابل و همزمان کاهشی و افزایشی بر آلودگی هوا نیستند. در این پژوهش یک مدل سیستم دینامیک جهت بررسی پارامترهای مختلف مؤثر بر آلودگی هوا نسبت به بررسی بلندمدت آن‌ها در دوره زمانی 20 ساله ساخته شده است. مدل مد نظر با ایجاد زیرمدل‌های اقتصادی، اجتماعی، زیست‌محیطی و حمل‌ونقلی و ارتباط توامان آن‌ها جهت بررسی نقش برنامه‌های توسعه‌ای زیرساخت حمل­ و نقل همگانی در میزان آلودگی هوای شهری توسعه داده شده و به ارزیابی و مقایسه عملکرد حمل‌ونقل همگانی و کمک به اتخاذ سیاست‌های راهگشا در جهت برنامه‌ریزی و مدیریت آتی آن می ­پردازد. جهت ارزیابی مدل توسعه یافته، نتایج 14 شاخص در تعداد 14 سناریو براساس 3 استراتژی کلی بررسی گردیده و برای ارزیابی سیاست‌ها از سه روش بی‌بعدسازی استفاده شده‌است. نتایج حاصل از مطالعه منجر به ارائه بسته پیشنهادی سیاست‌گذاری حمل‌ونقل همگانی شد که نشان می‌دهد سیاست بهبود کیفیت مترو و اتوبوس تندرو به عنوان بهترین سیاست‌ها در بین سیاست‌های دفعی و جذبی ارزیابی گردیده‌اند. نوآوری این مقاله، بررسی بلندمدت سیاست‌های متعدد و نیز لحاظ تمامی شیوه‌های حمل‌ونقل موجود در مدل پویایی سیستم می‌باشد که نتایج آن می‌تواند اساس سیاست‌گذاری حمل‌ونقل شهری شهر مشهد قرارگیرد.