فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

قانون اساسی سنگ­بنای نظام سیاسی و مبنای تعریف و تحدید حدود ارزش­ها و مرزهای سیاسی و هویتی هر ملتی­است. پرسش اصلی مقاله این است که در مجلس خبرگان قانون اساسی چه تصویری از ارکان هویت ملی ایرانی مسلط بوده است؟ و با بهره­گیری از روش تحلیل گفتمان و با استفاده از اسناد مجلس نهایی قانون اساسی و خاطرات نمایندگان آن تلاش کرده­ایم تا تصویر هژمون از عناصر هویت ملی ایرانی درمجلس خبرگان قانون اساسی را نشان دهیم. روش پژوهش تفسیری و اسنادی است و بر این اساس از اسناد مجلس بررسی نهایی قانون اساسی، مشروح مذاکرات مجلس بررسی نهایی و خاطرات نمایندگان این دوره بهره گرفته­ایم. ایده (فرضیه) مقاله این است که گرچه اسلام دال مرکزی گفتمان هویتی قانون اساسی است اما لاجرم به عناصر عرفی هویت ایرانی چون زبان ملی، نمادها، تنوعات و لایه­های مختلف فرهنگ ایرانی توجه شده و روایتی مکتبی از آنها عرضه شده است. در این روایت «هم­کیشی» مبنای اصلی همبستگی ملی است، امت­گرایی بر ملی­گرایی سیاسی اولویت دارد بگونه­ای که جمهوری اسلامی خود را به دفاع از وطن امت اسلامی متعهد می­داند و در بحث ایرانی­الاصل بودن و تابعیت نیز که از اوصاف دولت مدرن است غیر از ولی فقیه سایر مدیران و حاکمان باید دارای صفت ایرانی­الاصل باشند. مجلس خبرگان اساسی کوشیده است تا نسبت طبیعی و تاریخی زبان فارسی با زبان­های محلی را در اصل پانزده قانون اساسی نشان دهد.