قیمت‌گذاری ساعت‌مبنا و دوره‌مبنای محدوده طرح ترافیک، مورد انتخاب وسیله شهر تهران

نویسندگان

1 دانشجوی کارشناسی ارشد، دانشگاه شهید بهشتی، تهران، ایران

2 دانشجوی دکتری، دانشکده مهندسی عمران و محیط‌زیست، دانشگاه تربیت ‌مدرس، تهران، ایران

3 دانشیار، دانشکده مهندسی عمران و محیط‌زیست، دانشگاه تربیت ‌مدرس، تهران، ایران

4 دانش‌آموخته کارشناسی ارشد، دانشکده مهندسی عمران و محیط‌زیست، دانشگاه تربیت ‌مدرس، تهران، ایران

5 دکترای تخصصی، دانشگاه UNSW، استرالیا

doi
10.22119/jte.2022.285329.2532
چکیده

با رشد شهرها و افزایش تعداد خودروها، تنها افزایش ظرفیت و تأمین عرضه مناسب و بیشتر نمی‌تواند بهترین گزینه تلقی شود. تهران شهری است که با معضل تراکم ترافیک و آلودگی هوای ناشی از خودروها روبرو است. با توجه به قیمت گزاف ارتقا وضعیت عرضه در هسته مرکزی شهر در کنار ارزش تاریخی معابر و ساختمان‌های موجود در این منطقه عملاً امکان تعریض معابر یا استفاده از سیستم‌های حمل‌ونقل انبو‌ه‌بر وجود ندارد. ازاین‌رو، دو طرح مدیریتی طرح ترافیک و طرح تردد نوبتی (زوج یا فرد) در هسته مرکزی شهر اجرا می‌شود. در پژوهش حاضر، انتخاب وسیله افراد در محدوده طرح ترافیک شهر تهران، با عوارض متغیر نسبت ساعت روز بررسی‌شده است. برای این منظور از داده‌های رجحان بیان‌شده استفاده‌شده است. جهت بررسی تأثیر متغیر بودن عوارض نسبت به‌ ساعت روز بر انتخاب وسیله کاربران، از دو رویکرد ساعت مبنا و دوره مبنا در این پژوهش استفاده‌شده است. در نظر داشتن ناهمگنی در خصوصیات شهروندان، باعث دقت بیشتر مدل‌ها می‌شود. ازاین‌رو از مدل لوجیت ترکیبی به‌عنوان مدل انعطاف‌پذیر برای یافتن ناهمگونی در رفتار افراد و منبع ایجاد این ناهمگونی استفاده‌شده است. با توجه به نتایج پرداخت مدل لوجیت ترکیبی می‌توان نتیجه گرفت که اختلاف‌سلیقه بین کاربران نسبت به 9 متغیر وجود دارد. بررسی اثر حاشیه‌ای متغیر قیمت طرح ترافیک، نشان داد درصورتی‌که عوارض طرح ترافیک 1000 تومان زیاد شود، احتمال انتخاب گزینه خودرو شخصی در رویکرد ساعت مبنا 1277/0 درصد و در رویکرد دوره مبنا 1475/0 درصد کاهش می‌یابد.