تحلیل انتقادی رویکرد موتسکی در برخورد با منابع اسلامی مطالعۀ موردی: روایات سریۀ قتل ابن‌ابی‌الحقیق

نویسندگان

1 دکترای گروه علوم قرآن و حدیث، دانشکده الهیات دانشگاه الزهرا، تهران، ایران

2 استاد گروه علوم قرآن و حدیث، دانشکده الهیات دانشگاه الزهرا، تهران، ایران

3 استادیار گروه علوم قرآن و حدیث، دانشگاه شاهد، تهران، ایران

doi
10.22052/hadith.2022.241878.0
چکیده

 از دیرباز حدیث اسلامی خاصّه روایات سیرۀ رسول خدا2، مورد توجه پژوهشگران غربی بوده و طی چند دهۀ اخیر توجه به این نوع پژوهش‌ها، گسترۀ فزون‌تری یافته است. مقالۀ «قتل ابن‌ابی‌الحُقیق» نوشتۀ هارالد موتسکی، به بررسی روایات دربارۀ یکی از سرایای دوران پیامبر اکرم2 می‌پردازد. مقالۀ حاضر به‌دنبال تحلیلی انتقادی با پرداختن به نقاط قوّت و نیز بررسی ضعف‌ها و کاستی‌های موجود در نوشتار موتسکی است. اهمیت پرداختن به این موضوع با ضرورت حفظ منابع اصیل اسلامی در برابر اشاعۀ برخی برداشت‌های ناتمام با استناد به پیش‌فرض‌هایی ناتمام‌تر، گره خورده است. به همین منظور، به برخی امتیازات، همچون روشمندی علمی و رویکرد اعتدالی نسبت به احادیث اسلامی پرداخته شده و برخی آسیب‌های مبنایی، روشی و غایی همچون کم‌اعتباری نظام اسناد، فقدان معیارها و مبانی رجالی احصا شده است. مهم‌ترین دستاورد این پژوهش دست‌ یافتن به نگاهی تحلیلی‌تر و دقیق‌تر به نوع نگارش‌های یکی از پرکارترین و مطرح‌ترین خاورشناسان اعتدالی یعنی موتسکی است.