مواضع اصلاحی و انتقادی جمهوری اسلامی ایران به ساختارهای سازمان‌های بین‌المللی از دیدگاه آیت‌الله خامنه‌ای

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری گروه حقوق بین الملل عمومی، واحد امارات، دانشگاه آزاد اسلامی، دبی، امارات متحده عربی

2 دانشیار گروه حقوق ، واحد تهران ،دانشگاه پیام نور ، تهران ، ایران

3 ستادیار گروه حقوق بین الملل، واحد سپیدان، دانشگاه پیام نور، سپیدان، ایران، نویسنده مسئول

doi
چکیده

پژوهش حاضر به بررسی مواضع اصلاحی و انتقادی ج.ا. ایران و از جمله بررسی آراء آیت­الله خامنه­ای می­پردازد. این سؤال مطرح است که از نظر آیت­الله خامنه­ای، راهکارهای اساسی برای اصلاح ساختارهای نهادهای بین­المللی از جمله شورای امنیت سازمان ملل متحد کدام هستند؟ فرضیه این است: اندیشه آیت­الله خامنه­ای در بُعد سلبی، بر مبنای آشکار ساختن دخالت اعضای شورای امنیت در جنگ طلبی، نقض صلح و عدالت بین­المللی و در بُعد ایجابی شامل دادن حق رأی وتو به کشورهای اسلامی و تقویت نهادهای حقوق بشری بر مبنای آموزه­های غیرغربی است. دستاورد پژوهش نشان می­دهد که اصلاح ساختار سازمان­های بین­المللی نیازمند بازگشت به منطق دورنی این سازمان­ها، اهداف و مواضع اولیه بنیانگذاران آن از جمله طرح شعار صلح و امنیت بین­المللی است. تلاش برای گسترش چتر شعار صلح و امنیت بین­المللی جهت مشارکت همه کشورهای جهان و خلع کامل سلاح­های اتمی، تلاش برای ورود کشورهای مستقل و اثرگذار بین­المللی در میان اعضای دائم شورای امنیت می­تواند منجر به تکثرگرایی در عرصه اداره نهادهای بین­المللی شود. دیدگاه ایشان می­تواند مبنایی برای طرح داشتن حق رأی وتو از میان کشورهای اسلامی، طرح حقوق بشر اسلامی در نهادهای بین­المللی و لزوم دخالت دادن ملت­های مستقل و آزاد در تصمیم­گیری­های کلان بین­المللی قلمداد شود. روش پژوهش حاضر تحلیل محتوای دیدگاه­های آیت­الله خامنه­ای و بهره­گیری از چارچوب نظری انتقادی است.