چا‌لش‌های رانت و فساد سیاسی برای جامعه مطلوب اسلامی با رویکردی به آراء امام خمینی (ره)

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری فقه و مبانی حقوق و اندیشه امام خمینی (ره)، دانشکده علوم انسانی، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد یادگار امام خمینی (ره)، شهر ری، ایران.

2 استادیار گروه فقه و حقوق اسلامی، دانشکده علوم انسانی، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد یادگار امام خمینی (ره)، شهر ری، ایران (نویسنده مسئول).

3 استادیار گروه فقه و حقوق اسلامی، دانشکده علوم انسانی، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد یادگار امام خمینی (ره)، شهر ری، ایران.

doi
چکیده

پژوهش حاضر به دنبال بررسی چالش­های رانت و فساد سیاسی در جامعه اسلامی است که به طور موردی، دیدگاههای امام خمینی (ره) را مورد تأکید قرار می­دهد. سؤال پژوهش این است: بر مبنای رویکرد امام خمینی، رانت و فساد سیاسی از چه راههایی باعث عدم تحقق جامعه مطلوب اسلامی می‌شوند؟ پاسخی که مطرح می­شود این است: رانت انواع مختلفی از رانت سیاسی، اقتصادی و اجتماعی دارد که از نظر امام خمینی (ره)، مصادیق متعدد رانت شامل بی­عدالتی در دستیابی به منافع، تبعیض و رابطه گرایی، قوم و خویش­سالاری، بی­قانونی و عدم توجه به شایسته­سالاری است. تبعات رانت نیز بر هم خوردن تعدیل در نظام اسلامی، افزایش فاصله طبقاتی، گسترش محرومیت و نادیده گرفتن حاکمیت قانون و از همه مهم­تر، نادیده گرفته شدن احکام شرع است که همگی چالشی برای تحقق جامعه مطلوب اسلامی محسوب می­شوند. پیشنهاد این است که تنقیح بحث رانت از منظر فقهی و بررسی آثار مخرب آن در حوزه سیاست و اجتماع راهکاری برای آشکار شدن و شناختن این وجه از فساد در جامعه اسلامی و مبارزه با آن است. روشی که مورد استفاده پژوهش حاضر قرار گرفته است، توصیفی-تحلیلی است.