پیش‌بینی عملکرد تحصیلی از طریق خودکنترلی، خودمختاری و خودآگاهی در دانش‌آموزان دوره‌ی دوم متوسطه‌ی شهرستان بندرعباس

نویسندگان

1 دانش‌آموخته کارشناسی ارشد روانشناسی عمومی دانشگاه هرمزگان

2 استادیار، گروه مشاوره و روانشناسی، هسته‌ی پژوهشی تحقیقات علوم تربیتی و رفتاری، دانشگاه هرمزگان

doi
10.22084/j.psychogy.2020.20757.2084
چکیده

هدف: هدف پژوهش حاضر پیش‌بینی عملکرد تحصیلی از طریق خودکنترلی، خود‌مختاری و خود‌آگاهی در دانش‌آموزان دوره‌ی دوم متوسطه‌ی شهرستان بندر‌عباس در سال تحصیلی 1397-1396 بود. روش: پژوهش حاضر در زمره‌ی تحقیقات توصیفی و از نوع مطالعات همبستگی می‌باشد. گروه نمونه شامل 504 نفر که با روش نمونه‌گیری خوشه‌ای چندمرحله‌ای انتخاب شدند و ابزارهای اندازه‌گیری شامل پرسشنامه‌ی عملکرد تحصیلی فام و تیلور (1999)، پرسشنامه‌ی خود‌کنترلی تانجی و همکاران (2004)، پرسشنامه‌ی خود‌مختاری هیجانی سیلوربرگ و استینبرگ (1986) و پرسشنامه خودآگاهی هیجانی کائر، رید، کروک و همکاران (2012) بود. جهت بررسی فرضیه‌ها از آزمون «پیرسون و رگرسیون چندگانه» استفاده شد. یافته­ها: یافته‌های این پژوهش نشان داد عملکرد تحصیلی با خود‌کنترلی و خود‌آگاهی رابطه‌ی مثبت و معنی‌داری دارد. همچنین خود‌کنترلی به‌صورت مثبت و معنی‌داری قادر به پیش‌بینی عملکرد تحصیلی می‌باشد. از بین ابعاد خود‌مختاری مؤلفه‌های «ایده‌آل­زدایی از والدین و ادراک والدین به‌عنوان مردم عادی» قادر به پیش‌بینی منفی و معنی‌دار و مؤلفه‌ی «تفرد» به‌صورت مثبت و معنی‌داری قادر به پیش‌بینی عملکرد تحصیلی می‌باشد. همچنین از بین ابعاد خود‌آگاهی، «شناسایی، محیط‌گرایی و حل مسأله» به‌صورت مثبت و معنی­داری قادر به پیش‌بینی عملکرد تحصیلی می‌باشد (001/0≥p). نتیجه­گیری: نتیجه تحقیق نشان داد که خود‌کنترلی، خود‌مختاری و خودآگاهی از عوامل مؤثر بر عملکرد تحصیلی دانش‌آموزان می‌باشد.