گونهشناسی روایات ابان بن تغلب در جوامع روایی اهل تسنن تا سدۀ پنجم هجری
نویسندگان
1 دانشجوی دکتری، گروه الهیات و معارف اسلامی، علوم قرآن و حدیث، دانشکده ادبیات و زبانهای خارجی، دانشگاه کاشان، کاشان، ایران
2 استادیار، گروه الهیات و معارف اسلامی، علوم قرآن وحدیث، دانشکده ادبیات و زبان های خارجی، دانشگاه کاشان، کاشان، ایران
doi
10.22052/hadith.2021.241940.0چکیده
مواجهۀ عمومی محدثان اهل تسنن با ابان بن تغلِب، بهعنوان راوی شیعهمذهبی که دارای جایگاه علمی ویژهای بوده و در زمینههای مختلفی چون فقه، تفسیر، قرائت و... تبحر داشته، عموماً از سنخ قبول روایات بوده است. در این مطالعه پس از گردآوری طیفهای روایی گوناگون نقلشده از ابان با رویکردی درونمتنی با استفاده از روش حلقۀ مشترک ـ در نگاه موتسکی ـ به چرایی غلبۀ طیف روایی فقهی و سپس اخلاقی در جوامع و مسانید اهل تسنن پاسخ داده میشود. بر این اساس نقش حلقۀ مشترکی چون حماد بن زید، همچنین افراد مهمی مانند شعبه و... در گسترش طیف روایی فقهی و نیز یحیی بن حماد در گسترش طیف روایی اخلاقی مشهود بوده است. مسئلۀ بعدی که در این مطالعه مورد توجه قرار گرفت، دلایل برونمتنی چرایی غلبه رویکرد فقهی در جوامع و مسانید، دلایل عدم نقل بخاری و نیز نقل پرشمار طبرانی در گستردهترین طیفها از ابان بوده که برای پاسخ به آنها میتوان به این مسئله اشاره کرد که سبک نگارش این کتب و نیز نوع نگاه یا شخصیت علمی نویسندگان در این باره نقش مهمی ایفا کرده است.
