فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

پدیدۀ اشتراک یکی از موانع مهم‌ شناخت راوی است و رجالیان متأخر با راهکارهای متعددی که با عنوان راه‌های تمییز مشترکات شناخته می‌شود، درصدد رفع آن برآمده‌اند. نام احمد بن محمد یکی از پرتکرارترین عناوین مشترکی است که در اسناد عدة من اصحابنا در کافی به کار رفته است. هدف از پژوهش پیش رو، نقد و ارزیابی روش‌های تمییز رجالیان و ارائۀ راهکارهای نوین و نظام‌مند برای فرایند تمییز با محوریت احمد بن محمد است. در این راستا همۀ احتمالات موجود در احمد بن محمد بدون پسوند در 815 سندی که عدة من اصحابنا از او نقل کرده است، شناسایی شده‌اند، سپس دامنۀ اشتراک به‌لحاظ طبقه و شرایط سند کاهش یافته است. آنگاه نقل‌های هم‌نامان احمد بن محمد از 83 راوی آمارگیری شده است. در ادامه، راویانی که رابطۀ استادی با هیچ‌‌یک از هم‌نامان احمد بن محمد نداشته‌ یا دارای رابطۀ استادی مشترک یا خاص بوده‌اند، در سه گروه دسته‌بندی شده‌اند. تمییز دستۀ نخست ناممکن شناخته شده اما با بهره‌گیری از اطلاعات منابع رجالی و اسناد کتب حدیثی و تحلیل داده‌های آماری، کوشش شده تا قراینی کاربردی برای تمییز دستۀ دوم ارائه شود و در دستۀ سوم، اختصاص استاد به شاگرد، تمییزدهنده دانسته شده است.