طراحی مدل کیفی اقتدار در محیط های ورزشی

نویسندگان

1 گروه آموزش تربیت بدنی، دانشگاه فرهنگیان، تهران، ایران

2 گروه آموزش تربیت بدنی، دانشگاه فرهنگیان، تهران، ایران

3 گروه آموزش تربیت بدنی، دانشگاه فرهنگیان، تهران، ایران

doi
10.22034/jsmk.2026.71050.1231
چکیده

اقتدار یکی از اشکال بسیار کارآمد نفوذ است و مطمئن‌تر و پر دوام تر از اجبار می‌باشد؛ همیشه سعی رهبران بر آن ست که نفوذهای خود را به صورت اقتدار درآورند. اکثر مطالعات موجود در حوزه اقتدار مربی بر رویکردهای کمی و نظری تکیه دارند و مدل‌های کیفی جامع که ابعاد مختلف اقتدار را در محیط‌های ورزشی بررسی کنند، کمتر مورد توجه قرار گرفته‌اند که نیازمند توسعه هستند. این پژوهش با هدف طراحی مدلکیفی اقتدار در محیط های ورزشی انجام شد. روش تحقیق کیفی و از نوع داده‌بنیاد با رویکرد سیستماتیک استراوس و کوربین بود. داده‌ها از طریق مصاحبه‌های نیمه‌ساختاریافته با ۱۶ خبره دانشگاهی و ورزشی گردآوری و در سه مرحله کدگذاری باز، محوری و گزینشی تحلیل شدند. یافته‌ها: یافته‌ها نشان داد اقتدار در محیط‌های ورزشی متأثر از پنج مقوله اصلی است: شرایط علی (اعتماد، توانمندی فردی و گروهی، مدیریت و رهبری)، شرایط زمینه‌ا‌ی (فرهنگ سازمانی، تعاملات تیمی)، شرایط مداخله‌گر (نقص ارتباطات، فقدان انگیزه)، راهبردها (رهبری مثبت، شفافیت، مشارکت در تصمیم‌گیری) و پیامدها (افزایش عملکرد، توسعه مهارت‌ها). نتیجه‌گیری: نتایج تأکید می‌کند اقتدار در ورزش نه به‌عنوان ابزار سلطه، بلکه به‌مثابه فرآیندی تعاملی، اخلاق‌محور و مبتنی بر اعتماد متقابل شکل می‌گیرد که مشروعیت آن وابسته به صلاحیت حرفه‌ای، رفتار عادلانه و توانمندسازی روانی مربیان است. این مدل با ارائه راهبردهایی مانند بازخورد سازنده، آموزش هوش هیجانی و ساختارهای حمایتی، چارچوبی برای بهبود مدیریت تیم‌ها و سیاست‌گذاری در نهادهای ورزشی فراهم می‌کند. پژوهش حاضر با تکیه بر رویکردی بومی و چندسطحی، گامی به‌سوی درک پویایی‌های اقتدار در محیط‌های پویای ورزشی محسوب می‌شود