بررسی سندی و دلالی روایت تمهید مقدمات گناه یوسف در تفسیر طبری

نویسندگان

1 استادیار، گروه معارف دانشگاه صنعتی نوشیروانی بابل، ایران

2 طلبه سطح چهار مؤسسه آموزشی حضرت خدیجه، بابل، ایران

doi
10.22052/hadith.2021.111473
چکیده

یکی از واقعیت‌های تلخ تاریخی، به‌ویژه دربارۀ داستان‌های پیامبران الهی، روایات جعلی و ساختگی فراوانی است که در منابع تاریخی و تفاسیر روایی به چشم می‌خورد که از آن به اسرائیلیات تعبیر می‌شود. از جملۀ آن آیات که بیشترین روایات جعلی در تفسیر آن وارد شده، آیۀ 24 سورۀ یوسف است. برخی مفسران اهل سنّت، خاصه طبری، ذیل این آیه روایاتی را ذکر کرده که با صراحت، همت و عزم قطعی حضرت یوسفR بر انجام فعل ناشایست را متصور می‌شود. لذا این پژوهش درصدد است تا بیان کند اولاً این دیدگاه به هیچ وجه با مقام والای پیامبر معصوم سازگار نیست و حتی با مبانی اعتقادی مسلمانان در حیطۀ عصمت پیامبران در تناقض است؛ ثانیاً مضمون این روایت از لحاظ متن و سند در نزد بزرگان شیعه و اهل سنّت مخدوش می‌باشد؛ زیرا روایاتی مورد قبول است که در تعارض با قرآن، سنت قطعی و دلیل معتبر عقلی نباشد، درحالی‌که این روایت طبری اینچنین نیست.