واکاوی انگیزۀ سیاسی تدلیس در حدیث

نویسندگان

1 دناش‌آموخته دکتری علوم قرآن و حدیث، دانشگاه کاشان، کاشان، ایران

2 دانشیار علوم قرآن و حدیث، دانشگاه کاشان، کاشان، ایران

doi
10.22052/hadith.2021.241578.0
چکیده

تاریخ حدیث با فرازونشیب‌های بسیار خود، با نقاط ضعف و کاستی‌هایی نیز روبه‌رو بوده که از ارزش حدیث کاسته است. حدیث، دومین منبع شناخت دین پس از قرآن و مهم‌ترین عصای دست فقها و دین‌شناسان است.‌ به‌رغم ارزشمندی حدیث و استناد به آن، از این گونه کاستی‌ها بر کنار نبوده است. یکی از این مشکلات تدلیس است؛ تدلیس پدیده‌ای است که نیاز به علت و انگیزه‌های گوناگون دارد و به این پدیده نباید ساده‌اندیشانه و ساده‌انگارانه نگاه کرد و گفته شود تدلیس بیش از یک علت ندارد؛ چون انسان موجودی پیچیده است و رفتارهای پیچیده‌ای دارد؛ حتی یک رفتار سادۀ او، دارای علل و انگیزه‌های پیچیده‌ای می‌تواند باشد. پدیدۀ تدلیس یکی از رفتارهای مدلسان است که طبعاً دارای علل و انگیزه‌های متفاوتی است؛ در این مقاله به برخوردها و تنگناهای سیاسی که محدثان را مجبور به تدلیس کرده است، پرداخته می‌شود.