جایگاه اجتهاد در تحول و دگرگونی حکومتداری در ایران معاصر
نویسندگان
1 دانشیار گروه فقه و مبانی حقوق اسلامی، دانشگاه آزاد اسلامی واحد یادگار امام(ره) شهرری، شهرری، ایران
2 دانشجوی دکتری رشته فقه و مبانی حقوق اسلامی، دانشکده علوم انسانی، گروه فقه و مبانی حقوق اسلامی، واحد یادگار امام خمینی(ره) شهر ری،دانشگاه آزاد اسلامی،تهران،ایران،
doi
چکیده
پژوهش حاضر بررسی جایگاه اجتهاد در تحول و دگرگونی حکومتداری در ایران معاصر است. پرسشی که مطرح می شود این است که اجتهاد از چه راههایی توانست باعث تحول و دگرگونی در عرصه حکومتداری در ایران معاصر شود؟ پاسخی که میتوان ارائه کرد این است که پذیرش شکل نوینی از حکومت بر مبنای مردمسالاری دینی، ضرورت تشکیل حکومت توسط فقها، رویکرد سیاسی به مسأله ولایت، و همچنین اعطای اختیارات خاص به ولیفقیه بر مبنای مصلحت و احکام حکومتی از جمله عوامل نقشآفرین اجتهاد در تحول و دگرگونی حکومتداری در ایران معاصر هستند. در پژوهش حاضر از روش توصیفی-تحلیلی استفاده شده که مطالب را از کتب و مقالات مرتبط جمعآوری نموده است. بر مبنای یافتههای مطالعه حاضر، اجتهاد در نقش زیربنای تحولات سیاسی معاصر از منظر فقه سیاسی شیعه امکانات جدیدی را برای پذیرش شکل جدیدی از حکومت در قالب جمهوری اسلامی فراهم نموده است. پذیرش حق رأی برای زنان، حاکمیت قانون، انتخابات، اعطای اختیارات خاص به ولی فقیه برای حب بحرانهای پیچیده و آنی و بهرهگیری از اصل مصلحت از جمله کارویژههای اجتهاد در تغییر رویکرد حکومتداری در فقه شیعه و جامعه ایرانی و به طور مشخص دیدگاه امام خمینی(ره) است.