فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

ابن صدیق الغماری از محدثان معاصر اهل سنت و از بزرگان مدرسۀ حدیثی مغرب و از معتقدان به پالایش حدیث است. وی پس از سال‌ها پژوهش و تدریس حدیث در الازهر و طنجه، با روش‌شناسی مبتنی بر عدم تقلید از محدثان بزرگ به علل الحدیث به‌عنوان یکی از دشوارترین علوم حدیثی وارد شده است. او به شکل کاربردی با استدلال، اجتهاد و پرهیز از تقلید، بسیاری از روایات نبوی مُعَلَّل را تصحیح کرده اما به‌واسطۀ آراء حدیثی و فقهی خاص خود، از طرف سلفیه و وهابیون به مخالفت با سنت متهم شده است. بررسی نویسندگان مقاله نشان می‌دهد ابن صدیق از منتقدان جدی محدثانی است که در مطالعات حدیثی، صرفاً به سند اهتمام داشته‌اند. او با اجتهاد و بهره‌گیری از قواعد حدیثی ادراج، توجه به معنای واژگان، نکاره در متن، رکاکت معنوی، ترکیب حدیث، تقطیع، ناسخ و منسوخ، همانندسازی و اضطراب در متن، به تصفیۀ احادیث نبوی با رویکرد به متن، اقدام کرده است. عمل وی در حفظ و دفاع از سنت نبوی، از دو جنبۀ تصحیح روایاتی که محدثان متقدم اهل سنت تضعیف کرده‌اند و یا تضعیف برخی از روایاتی که اکثریت آنان صحیح دانسته‌اند، قابل توجه است. با توجه به نظرات وی در حدیث و قرابت آن‌ها با آراء شیعی، بررسی و مطالعۀ آثار وی ضروری به نظر می‌رسد. در راستای این هدف، پژوهش حاضر با روش توصیفی‌تحلیلی، رویکرد او را در کشف و تصحیح علل متنی با تکیه بر کتاب المداوی لعلل الحدیث، مورد بررسی قرار داده است.