تحلیل نقش شبکههای اجتماعی در کنترل بازار مکملهای تقلبی ورزشی
نویسندگان
1 استادیار گروه مدیریت ورزشی، دانشکده علوم ورزشی، دانشگاه رازی، کرمانشاه، ایران
2 استادیار گروه فیزیولوژی ورزشی، دانشکده علوم ورزشی، دانشگاه رازی، کرمانشاه، ایران
3 دکتری آسیب شناسی ورزشی، نایب رئیس فدراسیون پزشکی ورزشی ایران
4 دانشجوی دکتری گروه مدیریت ورزشی، دانشکده علوم ورزشی، دانشگاه رازی، کرمانشاه، ایران
5 دانشیار گروه مدیریت ورزشی، دانشکده علوم ورزشی، دانشگاه رازی، کرمانشاه، ایران
doi
10.22034/jsmk.2025.68458.1158چکیده
با توجه به رشد چشمگیر استفاده از شبکههای اجتماعی در میان ورزشکاران، این پلتفرمها به ابزاری کارآمد در راستای کنترل بازار مکملهای تقلبی ورزشی تبدیل شدهاند. هدف اصلی پژوهش، تحلیل نقش شبکههای اجتماعی در کنترل بازار مکملهای تقلبی ورزشی بود. روش تحقیق کیفی و به تکنیک برخاسته از دادهها بود. جامعه آماری پژوهش حاضر مشتمل بر سه گروه مصرف کنندگان، تامین کنندگان این مکملها و متخصصان تغذیه ورزشی بود. جهت نمونهگیری برای انجام مصاحبههای نیمه ساختار یافته از روش نمونهگیری گلوگه برفی استفاده شد. ابزار تحقیق مصاحبه بود که از 19 نفر به عمل آمد. روایی ابزار پژوهش(مصاحبه)، توسط مصاحبهشوندگان و سپس اساتید متخصص، تأیید گردید و برای سنجش پایایی از روش توافق درون موضوعی استفاده شد. در راستای تجزیه و تحلیل دادهها از روش نظریه داده بنیاد و نرم افزار مکس کیودا نسخه 20 استفاده شد. یافتههای این پژوهش نشان داد که نقش شبکههای اجتماعی در کنترل بازار مکملهای تقلبی ورزشی شامل: آگاهیبخشی و آموزش عمومی، نظارت و ردیابی، توسعه فناوری، بازدارندگی، بهبود فرهنگ رسانه، شناخت جنبههای حقوقی و برندسازی فروشندگان قانونی میباشد. این دستهبندیها در مجموع شامل 19 مفهوم اصلی و 82 عامل یا کد باز شدند. بر اساس یافتههای پژوهش نتیجه میگیریم که شبکههای اجتماعی با افزایش آگاهی عمومی، نقش مؤثری در شناسایی و افشای مکملهای تقلبی ورزشی ایفا میکنند. این بسترها با فراهمکردن امکان بازخورد فوری کاربران و نظارت اجتماعی، به شفافسازی بازار کمک میکنند.