تأثیر سقف شیشه‌ای بر شاخص کارآفرینی زنان در ایران (رهیافت توابع کاپیولا)

نویسندگان

1 گروه علوم اقتصادی دانشگاه آیت ا...بروجردی ،بروجرد، ایران

2 گروه اقتصاد، دانشگاه پیام نور، تهران، ایران

3 گروه اقتصاد، دانشگاه پیام نور، تهران، ایران

doi
10.22059/jed.2025.380896.654404
چکیده

در کشورهای در حال توسعه، نقش زنان در ارتقاء خانواده‌ها و همچنین حضور آنها در فعالیت‌های اقتصادی به عنوان یکی از عوامل رشد و توسعه اقتصادی اهمیت ویژه‌ای پیدا کرده است. بنابراین یکی از عوامل موفقیت زنان در اقتصاد از طریق فعالیت‌های کارآفرینی است. زنان به دلایلی مثل بیکاری، کاهش دستمزد و نارضایتی شغلی وارد فعالیت‌های کارآفرینانه می‌شوند (سکینت و همکاران ، 2020). در ادبیات اقتصادی عدم موفقیت و ارتقاء زنان را به وجود پدیده‌ای معروف به نام سقف شیشه‌ای نسبت می‌دهند ( استوپلمن ، 2019). امروزه مبارزه زنان برای به دست آوردن و قرار گرفتن در پست‌های مدیریتی ارشد سازمان‌ها ادامه دارد. اگر چه شاهد پیشرفت قابل توجهی از حضور زنان در سطوح بالای مدیریت سازمانها و تغییرات و سیاستگذاری‌ها در استخدام و بکارگیری نیروی کار زنان با هدف برابری جنسیتی بوده‌ایم، با این حال حضور زنان در سطوح مدیریت ارشد به طور قطع و یقین از مردان کمتر بوده است. موانع تجربه شده توسط زنان برای دست‌یابی به مناصب بالای مدیریتی به یک پدیده جهانی تبدیل شده است که از این پدیده با نام سقف شیشه‌ای شناخته شده است (شارما و کائور ، 2019). کیای و سینگ ( 2013) از مفهوم سقف شیشه‌ای به عنوان یک مانع نامحسوس و محکم و سقفی که مانع از پیشرفت زنان در سطوح مدیرتی می‌شود. از دیدگاه کولاده و کهنده ( 2013) و جکسون ( 2014) سقف شیشه‌ای مفهومی است که نشان دهنده عدم توانایی زنان در فرصت‌های شغلی و راه‌اندازی کسب و کارهای خود هستند. بخصوص زمانی که زنان مجبور به پیشرفت در شغل و حرفه خود هستند. از این رو این پدیده به عنوان یک شیشه تعریف می‌شود زیرا به عنوان یک مانع آشکار و سقف به عنوان یک مانع در پیشرفت صعودی تعریف می‌شود (رحمان و الوریفی ، 2024). از دیدگاه باززو (2017)، آیدیس ( 2018)، استوپلمن (2019)، سقف شیشه‌ای شامل موانع فرهنگی، اجتماعی، سازمانی و شخصی است، که از سطوح بالای مدیرتی زنان جلوگیری می‌کند( صلاح‌الدین و محمود ، 2021). این پدیده منجر می‌شود که توانمندی فکری و تخصصی و قابلیت‌های مدیریتی زنان به نحوه مناسب به کار گرفته نشود. بنابراین اکثر زنان کارهای کوچک را انتخاب می‌کنند (پوگالیا و سیتیندامار ، 2022). وضعیت اشتغال زنان در ایران مشابه کشورهای در حال توسعه، در وضعیت مطلوبی نیست، همواره زنان فرصت‌های شغلی کمتری دارند و غالباً در بخش غیررسمی با اندک دستمزد مشغول به کار می‌باشند. بنابراین هدف از انجام این پژوهش بررسی تأثیر پدیده سقف شیشه‌ای بر شاخص کارآفرینی زنان در ایران طی دوره 2023-2008 می‌باشد.ل و حرفه خود هستند. از این رو این پدیده به عنوان یک شیشه تعریف می‌شود زیرا به عنوان یک مانع آشکار و سقف به عنوان یک مانع در پیشرفت صعودی تعریف می‌شود (رحمان و الوریفی ، 2024). از دیدگاه باززو (2017)، آیدیس ( 2018)، استوپلمن (2019)، سقف شیشه‌ای شامل موانع فرهنگی، اجتماعی، سازمانی و شخصی است، که از سطوح بالای مدیرتی زنان جلوگیری می‌کند( صلاح‌الدین و محمود ، 2021). این پدیده منجر می‌شود که توانمندی فکری و تخصصی و قابلیت‌های مدیریتی زنان به نحوه مناسب به کار گرفته نشود. بنابراین اکثر زنان کارهای کوچک را انتخاب می‌کنند (پوگالیا و سیتیندامار ، 2022). وضعیت اشتغال زنان در ایران مشابه کشورهای در حال توسعه، در وضعیت مطلوبی نیست، همواره زنان فرصت‌های شغلی کمتری دارند و غالباً در بخش غیررسمی با اندک دستمزد مشغول به کار می‌باشند. بنابراین هدف از انجام این پژوهش بررسی تأثیر پدیده سقف شیشه‌ای بر شاخص کارآفرینی زنان در ایران طی دوره 2023-2008 می‌باشد.پدیده به عنوان یک شیشه تعریف می‌شود زیرا به عنوان یک مانع آشکار و سقف به عنوان یک مانع در پیشرفت صعودی تعریف می‌شود (رحمان و الوریفی ، 2024). از دیدگاه باززو (2017)، آیدیس ( 2018)، استوپلمن (2019)، سقف شیشه‌ای شامل موانع فرهنگی، اجتماعی، سازمانی و شخصی است، که از سطوح بالای مدیرتی زنان جلوگیری می‌کند( صلاح‌الدین و محمود ، 2021). این پدیده منجر می‌شود که توانمندی فکری و تخصصی و قابلیت‌های مدیریتی زنان به نحوه مناسب به کار گرفته نشود. بنابراین اکثر زنان کارهای کوچک را انتخاب می‌کنند (پوگالیا و سیتیندامار ، 2022). وضعیت اشتغال زنان در ایران مشابه کشورهای در حال توسعه، در وضعیت مطلوبی نیست، همواره زنان فرصت‌های شغلی کمتری دارند و غالباً در بخش غیررسمی با اندک دستمزد مشغول به کار می‌باشند. بنابراین هدف از انجام این پژوهش بررسی تأثیر پدیده سقف شیشه‌ای بر شاخص کارآفرینی زنان در ایران طی دوره 2023-2008 می‌باشد.ک مانع در پیشرفت صعودی تعریف می‌شود (ران غالباً در بخش غیررسمی با اندک دستمزد مشغول به کار می‌باشند. بنابراین هدف از انجام این پژوهش بررسی تأثیر پدیده سقف شیشه‌