فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

پژوهش حاضر درصدد است علل انفعال نخبگان سیاسی در دوره پهلوی دوم را مورد بررسی قرار دهد و تأثیر آن را بر بحران کارآمدی و پاسخگویی نشان دهد. بر همین اساس، سؤال پژوهش حاضر این است: انفعال نخبگان سیاسی در دوره پهلوی تحت تأثیر چه عواملی بوده و چه تأثیری بر بحران کارآمدی و پاسخگویی در دوره محمدرضا شاه داشته است؟ فرضیه این است: ویژگی­های روانی محمدرضاشاه از جمله نیاز به اطاعت، سرسپردگی و پذیرش متملقان از یک سو و همسویی ایدئولوژیکی، منافع مشترک طبقاتی و گروهی نخبگان سیاسی ابزاری، از سوی دیگر باعث انفعال نخبگان سیاسی منتقد و افزایش شکاف میان توده مردم و حکومت شده بود. در واقع یافته­های پژوهش حاضر از منظر نخبگانی به شکاف نخبگان سیاسی از جامعه و مردم و پیوند آنان با دستگاه حکومت پهلوی اشاره می­کند که در نهایت به گسترش فاصله حکومت از منافع عموم منجر شده بود و پاسخگویی حکومت را از بین می­برد که در نهایت به بحران کارآمدی و پاسخگویی منتهی شد. ویژگی­های روانی محمدرضاشاه نیز به دلیل خودشیفتگی و تأیید اجتماعی از سوی نخبگان ابزاری یکی دیگر از عوامل بحران پاسخگویی است. پژوهش حاضر از روش توصیفی-تحلیلی بهره می­برد که در نهایت به شیوه اسنادی و کتابخانه­ای به جمع­آوری اطلاعات پرداخته است و از منظر تحلیلی به بررسی موضوع می­پردازد.