تبارشناسی روایات قصار حضرت علی در تحف‌ العقول

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری دانشکده الهیات و معارف اهل ‌بیت، گروه علوم قرآن و حدیث دانشگاه اصفهان. اصفهان ایران

2 دانشیار دانشکده الهیات و معارف اهل ‌بیت، گروه علوم قرآن و حدیث دانشگاه اصفهان اصفهان.ایران

doi
10.22052/hadith.2021.111271
چکیده

کتاب تحف ‌العقول عن آل ‌الرسول2 اثر حسن ‌‌بن ‌شعبه حرانی از منابع اخلاقی شیعه است. به‌دلیل ارسال سند، بررسی رجالی روایات این کتاب ممکن نیست؛ اما می‌توان متن این روایات را در منابع شیعه و اهل ‌سنت پی‌جویی کرد. بر این اساس، مقالۀ حاضر به روش توصیفی‌تحلیلی با پی‌جویی تاریخی‌روایی روایات قصار حضرت علیR در منابع مختلف فریقین، سبک روایی مؤلف را بررسی کرده و روایات کتاب تحف العقول را در منابع روایی متقدم شناسایی کرده است. همچنین منابعی را که حرانی در روایات قصار حضرت علیR استفاده کرده، واکاویده است و روایاتی را که در منابع پیشین وجود ندارند، شناسایی کرده است. دستاوردهای این مقاله حاکی از آن است که از مجموع 158 روایت، ۲۰ روایت در منابع متقدم موجود نیست و صدور ۷ روایت از سوی امام معصومR اثبات نمی‌شود. همچنین غالب روایات برای اولین ‌بار در منابع قرن پنجم و ششم آمده است.