شناسایی موانع اجرای سیاست های صرفه جویی انرژی و کاهش مصرف منابع طبیعی در اماکن ورزشی
نویسندگان
1 استاد گروه مدیریت ورزشی، دانشکده علوم تربیتی و روانشناسی، دانشگاه محقق اردبیلی، اردبیل، ایران
2 دکتری مدیریت ورزشی، دانشکده علوم تربیتی و روانشناسی، دانشگاه محقق اردبیلی، اردبیل، ایران
3 دانشجوی دکتری گروه مدیریت ورزشی، دانشکده علوم تربیتی و روانشناسی، دانشگاه محقق اردبیلی، اردبیل، ایران
4 دانشیار گروه مدیریت ورزشی، دانشکده علوم تربیتی و روانشناسی، دانشگاه محقق اردبیلی، اردبیل، ایران
doi
10.22034/jsmk.2026.68959.1186چکیده
در سالهای اخیر، افزایش دغدغههای زیستمحیطی و رشد روزافزون هزینههای انرژی، ضرورت بهرهوری انرژی در زیرساختهای عمومی بهخصوص اماکن ورزشی را بیش از پیش آشکار کرده است. اماکن ورزشی، به دلیل ساختار فنی خاص، استفاده مداوم و نیاز به تجهیزات پرمصرف، از جمله فضاهای شهری با مصرف بالای انرژی محسوب میشوند. با وجود تدوین اسناد راهبردی متعدد در ایران، شواهد حاکی از عدم تحقق عملی سیاستهای صرفهجویی انرژی در این حوزه است. پژوهش حاضر از نظر هدف کاربردی میباشد و به روش کیفی با استفاده از رویکرد پدیدارشناسی توصیفی انجام شد. جامعه شرکتکننده در پژوهش شامل: خبرگان مرتبط با موضوع بودند؛ که 21 نفر به شیوه نمونهگیری هدفمند انتخاب شدند. ابزار گردآوری اطلاعات، مصاحبه نیمهساختاریافته بود تا زمانی که از مصاحبهها (21 مصاحبه) امکان استخراج مفاهیم کاملاً غیرتکراری وجود داشت؛ مصاحبهها ادامه یافت. مراحل تجزیهوتحلیل اطلاعات در نرمافزار مکسکیودیای نسخه 2020 انجام شد. بهمنظور معتبرسازی نهایی پژوهش از معیارهای اعتبار، انتقال پذیری، قابلیت اعتماد و تاییدپذیری استفاده شد. درنهایت، 120 مضمون فرعی شناسایی شد که در قالب 10 مضمون اصلی شامل چالشهای مدیریتی، اقتصادی، فناورانه و زیرساختی، فرهنگی، اجتماعی، آموزشی، اقلیمی، حقوقی، بینسازمانی و سیاستگذاری کلان، بهصورت مستمر بر فرآیند اجرای سیاستهای انرژیمحور تأثیرگذار هستند. این موانع ساختاری، در تعامل با یکدیگر، مانع تحقق اهداف راهبردی در بهینهسازی مصرف انرژی در ورزش شدند. براساس نتایج پژوهش، طراحی و اجرای سیاستهای اثربخش در این حوزه مستلزم بازنگری بنیادین در نظام حکمرانی انرژی، ارتقای دانش و فرهنگ مصرف، استقرار سازوکارهای نظارتی دادهمحور و بهرهگیری از الگوهای بومیسازیشده در سطح اماکن ورزشی کشور است.