مدل‌یابی روابط ساختاری بین صفات شخصیت، سبک‌های مقابله با تنیدگی و بهزیستی ذهنی دانشجویان دختر و پسر

نویسندگان

1 دستیار علمی دانشگاه پیام نور، مرکز بیجار

2 دانشجوی دکتری روان‌شناسی تربیتی

doi
چکیده

هدف پژوهش حاضر بررسی روابط بین صفات شخصیت، سبک­های مقابله و بهزیستی ذهنی در دانشجویان دختر و پسر بود. 446 دانشجو (167 پسر و 279 دختر) به فهرست پنج عامل (BFI؛ جان، دوناهو و کنتل، 1991)، نسخه کوتاه فهرست مقابله با موقعیت­های تنیدگی­زا (CISS؛ اندلر و پارکر, 1990) و مقیاس­های بهزیستی ذهنی پاسخ دادند. به منظور بررسی تفاوت­های جنسیتی در صفات شخصیت، سبک­های مقابله با تنیدگی و مقیاس­های بهزیستی ذهنی از تحلیل واریانس چندمتغیری و به منظور ارزیابی روابط بین متغیرهای مکنون و اندازه­گیری شده در الگوی مفهومی, از مدل­یابی معادلات ساختاری استفاده شد. نتایج MANOVA نشان داد که به طور کلی، بیـن دو جنس از نظر عامـل­های برون­گرایی و روان­رنجورخویی، سبک­های مـقابله مسأله­مدار، هیجان­مدار و اجتنابی و مقیاس­های عاطفه مثبت، عاطفه منفی و رضایت از زندگی تفاوت معنادار بود. نتایج SEM نشان داد که بهزیستی ذهنی بالا از طریق نمرات بالا در عامل برون­گرایی و نمرات پایین در عامل روان­رنجورخویی و سبک مقابله هیجان­مدار، پیش­بینی شد. همچنین، نتایج نـشان داد که رابـطه­ی بین عامل­های برون­گرایی و روان‌رنجورخویی تنها از طریق سبک مقابله هیجان­مدار میانجی‌گری شد. در این الگو، تـمام وزن­های رگـرسیونی از نـظر آماری مـعنادار بوده و متغیـرهای پیش­بینی­کننده­ی الگو، 85/0 از واریانس بهزیستی ذهنی را تبیین کردند. نتایج پژوهش حاضر، ضرورت بازشناسی نقش ویژگی­های شخصیتی و متغیر جمعیت­شناختی جنسیت را در پیش بینی بهزیستی ذهنی دانشجویان مورد تأکید قرار می­دهد. تلویحات یافته­های پژوهش حاضر برای روان شناسان سلامت بحث می­شود.