فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

مطالعه­ اشعار امام خمینی (ره) و مداقّه در سیره و رفتار ایشان نشان می­دهد که عرفان امام خمینی محدود به تجربیات فردی و کشف و شهود در محدوده­ی چله­نشینی نیست، بلکه ایشان با توجه به آرمان­ها و اهدافی که داشتند و همچنین با توجه به این­که بنا بر رویکرد سیاسی خود، قائل به تسرّی مسائل دینی به تمامی ابعاد زندگی بشر بودند، بنابراین به نظر می­رسد عرفان ایشان نیز بُعدی اجتماعی دارد و این اندیشه و رویکرد در اشعار وی نیز منعکس شده است. در همین راستا، در مقاله پیش رو به بررسی جایگاه عرفان در اشعار امام خمینی با رویکرد جامعه­شناسی بر مبنای نظریه­ی لوسین گلدمن پرداخته­ایم. نتایج پژوهش نشان می­دهد که امام خمینی در اشعار خود همواره عرفان را محدود به گوشه و زاویه ندانسته و عرفان در تمامی ابعاد زندگی فردی و اجتماعی او جریان داشته است. امام خمینی برخلاف برخی عرفا که از مردم و جامعه فاصله گرفته و شناخت خدا را منوط به گوشه­نشینی می­دانستند، در بطن جامعه حضور داشته و در کنار روابط اجتماعی، بُعد معنوی و عرفانی وجود خویش را در میان مردم جسته است و این موضوع دقیقا در راستای نظریه­ی لوسین گلدمن است که مابین ادبیات و دین و جامعه رابطه­ای نزدیک و مستقیم متصوّر بود.