چشم‌انداز نوین سیاست‌گذاری در ورزش قهرمانی ایران: از دولتی‌محوری به خصوصی‌گرایی در طراحی مدل توسعه‌ای

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری مدیریت ورزشی، گروه تربیت بدنی و علوم ورزشی، واحد مبارکه، دانشگاه آزاد اسلامی، اصفهان، ایران.

2 استادیار مدیریت ورزشی، گروه تربیت بدنی و علوم ورزشی، واحد مبارکه، دانشگاه آزاد اسلامی، اصفهان، ایران.

3 استادیار مدیریت ورزشی، گروه تربیت بدنی و علوم ورزشی، واحد مبارکه، دانشگاه آزاد اسلامی، اصفهان، ایران.

doi
10.22034/jsmk.2025.68368.1156
چکیده

ورزش قهرمانی یکی از مؤلفه‌های اثرگذار بر هویت و برند ملی کشورها به‌شمار میرود و ارتقاء آن نیازمند رویکردی جامع، نظاممند و فرابخشی است. پژوهش حاضر با هدف ارائه چشم‌اندازی نوین در سیاست‌گذاری ورزش قهرمانی ایران، به بررسی گذار از رویکرد دولتی‎محور به الگوی خصوصی‌گرایی در طراحی مدل توسعه‎ای پرداخته است. این مطالعه با رویکرد کیفی و بهره‌گیری از نظریه داده‌بنیاد به شیوه نظاممند استراوس و کوربین (2008) انجام شده و اطلاعات آن از طریق مصاحبه‌های نیمه‌ساختاریافته با 18 نفر از خبرگان منتخب حوزه ورزش گردآوری گردید. تحلیل داده‌ها منجر به استخراج سه مقوله محوری شامل: «حضور پایدار بخش خصوصی»، «اهداف ورزش قهرمانی» و «روند ایدهآل خصوصی‌سازی» گردید. همچنین 6 مقوله علی (الزامات ملی و بین‌المللی، اقتصاد ملی و ورزشی، واگذاری نقش دولت، موفقیت‌های بین‌المللی، توسعه کلان ورزش و اصلاح مقررات)، 6 مقوله مداخله‌گر (نفوذهای سیاسی، امنیت سرمایه، تفکر خصوصی‌گرا، بوروکراسی، کیفیت خدمات و محدودیت‌های زمانی) و 7 مقوله زمینه‌ای (حمایت‌های اولیه، زیرساخت‌ها، مالکیت فکری، اسناد بالادستی، مدیریت سیستمی و ارزیابی) شناسایی شدند. راهبردهایی چون تقویت دیپلماسی ورزشی، کارآفرینی، مشارکت هواداری، توانمندسازی فناورانه و طراحی مدل بهینه، از جمله مسیرهای تحول‌آفرین پیشنهادشده هستند. در نهایت، پیامدهایی نظیر شکوفایی برند ملی، خودکفایی اقتصادی، توسعه فناوری و اصلاح ساختار ورزش قهرمانی مورد انتظار است. این نتایج می‌تواند برای سیاست‌گذاران و متولیان امر علی الخصوص وزارت ورزش و جوانان راهگشا باشد.