بررسی دولت نرم و توسعه نیافتگی ایران عصر ناصری در پرتو نظریه میردال
نویسندگان
1 گروه علوم سیاسی، واحد تهران مرکز، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران. استاد راهنما و نویسنده مسئول
2 گروه علوم سیاسی، واحد نیشابور، دانشگاه آزاد اسلامی، نیشابور، ایران
3 گروه روابط بین الملل، دانشگاه علامه طباطبایی، تهران، ایران
4 گروه علوم سیاسی، واحد نیشابور، دانشگاه آزاد اسلامی، نیشابور، ایران
doi
چکیده
در این مقاله تلاش بر این است تا با بررسی دوران قاجار، به این سؤال اساسی پاسخ داده شود که توسعه نیافتگی ایران در دوران ناصرالدین شاه قاجار، چگونه با توجه به شاخص های دولت نرم از دیدگاه میردال قابل تبیین است؟ یافته ها حاکی از این است که جامعه ایران در عصر ناصرالدین شاه که مصادف با توسعه صنعتی در غرب بود، در حال مواجهه فزاینده با خارج و تحولات مذکور بوده و در عین حال در درون نیز، مشکلات فراوانی داشته است که از مهم ترین آنها می توان به فقدان انضباط اجتماعی، نقص وضع و اجرای قانون در کشور، عدم اطاعت گروههای قدرتمند جامعه از جمله خاندان قاجار، اشراف زمیندار، خوانین و رؤسای قبایل و طبقه بازرگان از قوانین و مقررات و نیز فساد اداری فراگیر اشاره کرد که این امر باعث شد تا دولت در سال های 1227 تا 1275 ه.ش توانایی وضع قانون یکسان، کنترل اوضاع داخلی و به تمکین واداشتن گروه های قدرتمند برای اجرای قوانین و مقررات رسمی و نیز اقدام جدی در جهت رفع فساد اداری را نداشته باشد و لذا نتواند توسعه را در ایران مانند کشورهای غربی ایجاد کند. روش پژوهش در این مقاله توصیفی-تحلیلی است.
