اثر بریکلاژ کارآفرینانه بر عملکرد رشد کسب و کارهای نوپا؛ نقش میانجی دوسوتوانی بازار و نقش تعدیلگر تلاطم فناوری

نویسندگان

1 گروه کسب و کار جدید، دانشکده کارآفرینی ، دانشگاه تهران، تهران، ایران

2 گروه مدیریت، دانشکده علوم اقتصادی و اداری، دانشگاه قم، قم، ایران

doi
10.22059/jed.2025.390671.654492
چکیده

هدف: در فرآیند رشد و توسعه، کسب‌وکارهای نوپا اغلب با محدودیت منابع مواجه می‌شوند. غلبه بر کمبود منابع برای بقا و توسعه این دسته از کسب و کارها حیاتی است کارآفرینان می‌توانند با استفاده از بریکلاژ کارآفرینی شبکه‌های خود را گسترش دهند و به منابع بیشتری دسترسی پیدا کنند و در نتیجه امکان بررسی به موقع فرصت‌های کارآفرینی را فراهم کنند و شانس بقا و توسعه را افزایش دهند. همچنین کسب‌وکارهای نوپا معمولاً با نیازهای جدید و رقابت‌های نامشخص در بازار روبرو هستند. لذا برای بقای خود و رشد در این محیط پیچیده، این کسب‌وکارها باید از یک سو از تجربیات و دانش‌های موجود استفاده کنند و از سوی دیگر به دنبال فرصت‌های نوین باشند. این موضوع به این معناست که کسب‌وکارها باید دوسوتوان باشند و چالش‌های تلاطم فناوری را مدنظر قرار دهند. در این راستا مطالعه حاضر، با هدف اولیه بررسی تأثیر بریکلاژ کارآفرینی بر عملکرد رشد کسب و کارهای نوپا شکل گرفت و در ادامه نقش میانجی دوسوتوانی بازار و نقش تعدیل‌گر تلاطم فناوری بررسی گردید.روش: تحقیق حاضر از نظر هدف، کاربردی است و در جستجوی راهکارهایی برای ارتقاء عملکرد رشد در دنیای کسب و کار، به خصوص در حوزه کسب و کارهای نوپا گردشگری می‌باشد. این مطالعه براساس ماهیت بعنوان یک تحقیق کمی تعریف می‌شود. تحقیق‌های کمی معمولاً برای سنجش روابط بین متغیرها و تحلیل داده‌های عددی صورت می‌گیرند که در این تحقیق نیز برای سنجش روابط بین بریکلاژ کارآفرینی، عملکرد رشد، دوسوتوانی بازار و تلاطم فناوری از این روش استفاده شده است. همچنین این تحقیق بر حسب نحوه گردآوری داده، از نوع تحقیقات توصیفی همبستگی است. در تحقیق‌های همبستگی، هدف ذاتی بررسی رابطه متغیرها و مشخص نمودن شدت و جهت تاثیر است. ابزار گردآوری داده‌ها در این پژوهش پرسشنامه استاندارد بوده که به منظور سهولت در دسترسی تعداد 420 پرسشنامه در بین مدیران و کارشناسان کسب و کارهای نوپا گردشگری در شهرهای اصفهان، شیراز، یزد توزیع شد و تعداد 384 پرسشنامه قابل قبول جمع آوری گردید. پرسشنامه مذکور شامل سوالاتی جهت سنجش بریکلاژ کارآفرینی، عملکرد رشد، دوسوتوانی بازار و تلاطم فناوری بوده است. تجزیه و تحلیل داده‌ها با استفاده از مدلیابی معادلات ساختاری و با کمک نرم افزار اسمارت‌ پی‌ال‌اس نسخه سه انجام شده است. این نرم افزار به محققان امکان بررسی روابط پیچیده بین متغیرهای مکنون و آشکار را می‌دهد.یافته‌ها: نتایج حاصل از تجزیه و تحلیل داده‌ها مبین تایید فرضیه‌های اصلی و فرعی تحقیق است. فرضیه اول تحقیق که بررسی تاثیر بریکلاژ کارآفرینی بر عملکرد رشد کسب و کارهای نوپا می‌پرداخت، به صورت معناداری تایید شد. این یافته حاکی از آن است که بریکلاژ کارآفرینی به تنهایی نمی‌تواند اثر کافی بر عملکرد رشد کسب و کارهای نوپا گردشگری داشته باشد بلکه دوسوتوانی بازار نیز در این رابطه ایفا نقش می‌کند. علاوه بر تایید فرضیه اول، نتایج تحلیل‌های آماری حاکی از تایید فرضیه دوم تحقیق نیز می‌باشد. این فرضیه به بررسی تاثیر بریکلاژ کارآفرینی بر دوسوتوانی بازار می‌پردازد. فرضیه سوم به بررسی تاثیر دوسوتوانی بازار بر عملکرد رشد کسب و کارهای نوپا گردشگری پرداخت که نتایج تحلیل‌های آماری حاکی از تایید فرضیه سوم تحقیق می‌باشد. فرضیه چهارم تحقیق به بررسی نقش میانجی دوسوتوانی بازار در رابطه بریکلاژ کارآفرینی و عملکرد رشد کسب و کارهای نوپا گردشگری پرداخت که نتایج تحلیل‌های آماری حاکی از تایید فرضیه چهارم تحقیق می‌باشد. فرضیه پنجم، ششم و هفتم تحقیق در خصوص نقش تعدیلگر تلاطم فناوری در روابط بین متغیرهای تحقیق می‌باشد که نتایج تحلیل‌های آماری حاکی از تایید این فرضیه و اثبات نقش تعدیلگری تلاطم فناوری در این روابط داردنتیجه: نتایج این تحقیق می‌تواند به کسب و کارهای نوپا گردشگری کمک کند تا با توجه به قابلیت‌های بریکلاژ کارآفرینی، دوسوتوانی بازار و تلاطم فناوری، عملکرد رشد در کسب و کارشان ترویج یابد. استفاده از بریکلاژ به کسب و کارها امکان می‌دهد علی‌رغم داشتن منابع بسیار کم، از فرصت‌های نوظهور بهره‌برداری کنند. با بهبود بریکلاژ کارآفرینی، عملکرد رشد کسب و کارهای نوپا گردشگری نیز افزایش می‌یابد و این ارتباط توسط دوسوتوانی بازار و تلاطم فناوری بهبود می‌یابد. دوسوتوانی بازار به عنوان یک ابزار نظری حیاتی برای شرکت‌های نوپا عمل می‌کند تا بتوانند پارادوکس فرصت یعنی رفع نیاز بازار موجود و کاوش در بازار بالقوه را به طور همزمان هدایت کنند. از طرفی دیگر شرکت‌های فعال با محیطی دائماً نوآورانه و نامشخص مواجه هستند. این بدان معناست که شرکت‌ها به طور مداوم استراتژی‌های رقابتی خود را در فرآیندهای خلق و تولید محصول تغییر خواهند داد؛. تلاطم فناوری با ویژگی‌هایی مانند "چرخه‌های کوتاه توسعه محصول و فرسودگی سریع فناوری" شناخته می‌شود. این شرایط می‌تواند فرصت‌هایی برای شرکت‌ها ایجاد کند تا با تغییر یا بهبود محصولات خود، موقعیت رقابتی برتر کسب کنند.