فرهنگ سیاسی سنتی و تابعیت و ناپایداری احزاب عصر مشروطه

نویسندگان

1 استاد گروه علوم سیاسی، دانشکده حقوق، الهیات و علوم سیاسی، واحد علوم و تحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران.

2 دانشیار دانشکده حقوق و علوم سیاسی، دانشگاه تهران، تهران، ایران

3 دانشجوی دوره دکتری علوم سیاسی(مسائل ایران)،دانشکده حقوق،الهیات و علوم سیاسی،واحد علوم و تحقیقات دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران.

doi
چکیده

موضوع این مقاله بررسی ارتباط میان فرهنگ سیاسی سنتی و تابعیت و ناپایداری احزاب عصر مشروطه است. پرسش اصلی مقاله این است که مولفۀ فرهنگ‌ سیاسی چه تاثیری بر تکوین و فروپاشی احزاب عصر مشروطه داشته است. لذا در این مقاله، نسبت‌سنجی تاثیر فرهنگ سیاسی بعنوان متغیر مستقل، بر چرخۀ حیات تشکل‌های سیاسی، به مثابه متغیر وابسته، بررسی شده است. فرضیۀ مقاله بر آن بوده که رواج فرهنگ سیاسی تقلیدی روشنفکران که ماخوذ از تجارب سیاسی غربی و اطلاعات سطحی فعالان سیاسی متاثر از مهاجران قفقازی بود، در کنار بی توجهی به فرهنگ سیاسی بومی-اسلامی، زمینۀ ناپایداری تجربۀ تحزب در مشروطه را فراهم کرد. نتایج نشان داده که فقدان یک سنتِ پایدار فرهنگ سیاسی مشارکتی و اتکای بر فرهنگ سیاسی وارداتی و تقلیدی(از مجرای غرب و مهاجران قفقازی)، و بی‌توجهی به فرهنگ بومی-اسلامی اساساً امکان حیاتِ احزاب سیاسی مشروطه را در مخاطره قرار می‌داد. روش جمع‌آوری داده‌ها کتابخانه‌ای و روش تحلیل توصیفی و چارچوب تبیین جامعه‌شناسی فرهنگ سیاسی بوده است.