سازوکارهای نظارتی در حکومت اسلامی با تاکید بر دیدگاه‌های امام خمینی(ره) و رهبری

نویسندگان

1 دانشیار گروه فقه و مبانی حقوق اسلامی، دانشگاه آزاد اسلامی واحد یادگار امام(ره) شهرری، شهرری، ایران.

2 دانشجوی دکتری رشته الهیات فقه و مبانی حقوق اسلامی، واحد یادگار امام خمینی(ره)، شهر ری، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران،ایران

doi
چکیده

موضوع مقاله سازوکارهای نظارتی از منظر حقوق عمومی در حکومت اسلامی است. پرسش اصلی مقاله ناظر به بازخوانی نظریات امام خمینی و آیت‌الله خامنه‌ای درباب نقش و اهمیت نظارت در حکومت اسلامی است. فرضیۀ مقاله این ست که امر به معروف و نهی از منکر صرفاً در حوزۀ اخلاق فردی قرار نداشته، بلکه منزلتِ نهادی نظارتی در حوزۀ عمومی مدینه (پولیس) در حکومت اسلامی دارد که سازوکارهای نظارتی را برای شهروندان فراهم می‌کند. مقاله به این جمع بندی رسیده که امر به معروف و نهی از منکر نه تنها دارای منزلت نهادی و برسازندۀ مکانیسم‌های نظارتی است بلکه می‌تواند در حقوق عمومی بدیلی برای بحث‌های متناظرش در الگوهای غربی باشد و پتانسیل بسیار قدرتمندی دارد که اندیشمندان می‌توانند در حقوق عمومی و تئوری‌های قدرت به آن تکیه کنند. روش تحقیق در این مقاله توصیفی_تحلیلی است.