خوانش سایهمعنایی نامۀ امام علی به عثمان بن حنیف
نویسندگان
1 دانشگاه کاشان
2 دانشگاه کاشان
doi
10.22052/0.22.361چکیده
در خوانش متنهای نظاممند ادبی و از جمله نهجالبلاغه، خواننده با سویههایی از قبیل سویۀ وزنی، آوایی و بلاغی روبهروست؛ نشانههایی که با خوانش سایهمعنایی، نشانهها، سازواریها، هماهنگیها و ارتباطات پیدا و پنهان عناصر متن معلوم و مدلولهای پیدا و ناپیدای این نشانهها مشخص میشود. در این جستار بر اساس اصول نشانهشناسی و روش توصیفیتحلیلی، و با خوانش سایهمعنایی، نامه چهلوپنجم نهجالبلاغه(نامۀ امام به عثمان بن حنیف) بررسی و تحلیل شده است.دستاورد این تحقیق معلوم ساخته که در بافت و ساختار این نامه، حضور چشمگیر عناصر آوایی واژگان نقش بسزایی در برانگیختن و القای معنا به مخاطب ایفا کرده است. همچنین سایهمعنی تکرار واکههایی مانند «آ» و «ای» که سبب پیدایش نوعی هارمونی شده، بازتابدهندۀ احساس درونی امام در برابر رفتار کارگزار حکومت است. بسامد فعل ماضی که از قطعیت گزارهها و هشدارهای جدی امام حکایت دارد. با همراهی فعل مضارع توجه دادن به پیوند زمان و اندرز گرفتن از گذشته برای آینده را میرساند. سایهمعنای کاربست تکنیک تزاحم تشبیه و استعاره، تناسبات تصویری که به پیوندهای درونی متن انجامیده از تأکید امیر مؤمنانR بر انگیزش حس تأمل مخاطب در رفتارها و رویدادها و اقناع وی است.
